Szczepienia przeciw błonicy (w połączeniu z tężcem i zwykle krztuścem – preparaty dTap lub Td) stanowią istotny element profilaktyki chorób zakaźnych w populacji dorosłych. Ich głównym celem jest utrzymanie odpowiedniego poziomu odporności przeciwko bakteriom Corynebacterium diphtheriae, które mogą wywołać groźną w skutkach błonicę. Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje dotyczące zasad szczepień, schematów dawkowania i zaleceń medycznych, zgodnych z aktualnymi wytycznymi, których przestrzeganie rekomenduje się m.in. w Centrum Medycznym Tartaczna 2 w Gdańsku.
Dlaczego dorośli powinni szczepić sie na błonicę?
- Zapobieganie ciężkim powikłaniom - błonica może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie mięśnia sercowego czy zaburzenia neurologiczne, które wymagają intensywnego leczenia szpitalnego.
- Ochrona populacyjna - utrzymanie wysokiej wyszczepialności w społeczeństwie zapobiega rozprzestrzenianiu się zakażenia, wspierając tzw. odporność zbiorowiskową (ang. herd immunity).

Błonica - rodzaje szczepionek
Szczepionka Td (tężcowo-błonicza)
Przeznaczona głównie do podtrzymywania (booster) odporności przeciw tężcowi i błonicy.
Zalecana u dorosłych jako dawka przypominająca co 10 lat, w przypadku gdy wcześniej otrzymano pełny podstawowy cykl szczepień.
Szczepionka dTap (tężcowo-błoniczo-krztuścowa z komponentą acelularną krztuśca w zmniejszonej dawce):
Zawiera dodatkową ochronę przeciw krztuścowi (szczególnie istotną dla osób mających kontakt z dziećmi, kobiet w ciąży lub planujących ciążę).
Również stosowana jako szczepienie przypominające, szczególnie rekomendowane co 10 lat, z zaleceniem podania przynajmniej jednokrotnie dawki z komponentą krztuśca w życiu dorosłym.
Schematy szczepień i dawki
- Cykl podstawowy - zwykle szczepienie przeciw błonicy rozpoczyna się w dzieciństwie. U osób dorosłych, które nie otrzymały pełnego szczepienia w dzieciństwie, zaleca się uzupełnienie cyklu podstawowego (3 dawki – w odstępach 0–1–6 miesięcy, w zależności od produktu szczepionkowego i zaleceń).
- Dawki przypominające (booster) - po ukończeniu cyklu podstawowego zaleca się podawanie dawki przypominającej co 10 lat. W Polsce preferuje się obecnie szczepionki skojarzone z komponentą na krztusiec (dTap), co jednocześnie uzupełnia i przedłuża ochronę przeciw trzem chorobom.
- Osoby z grup ryzyka - szczególnie ważne jest zachowanie aktualnej odporności u personelu medycznego, kobiet planujących ciążę, opiekunów osób starszych czy pacjentów z chorobami przewlekłymi (np. układu oddechowego lub sercowo-naczyniowego).

Przeciwwskazania i środki ostrożności
- Ciężka reakcja anafilaktyczna na którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w szczepionce.
- Ostre choroby gorączkowe lub zaostrzenie chorób przewlekłych – należy odroczyć szczepienie do czasu ustąpienia objawów.
- Osoby z zaburzeniami odporności (np. po przeszczepach, w trakcie immunosupresji) powinny przedyskutować optymalny schemat szczepień ze specjalistą.
Działania niepożądane
Szczepienie przeciw błonicy jest ogólnie dobrze tolerowane. Możliwe, zazwyczaj łagodne i krótkotrwałe, niepożądane odczyny poszczepienne (NOP) obejmują:
- Ból, obrzęk lub zaczerwienienie w miejscu wkłucia.
- Przejściowe objawy ogólnoustrojowe, takie jak stan podgorączkowy czy osłabienie.
- Reakcje alergiczne – występują bardzo rzadko, jednak w każdym punkcie szczepień powinien być dostępny zestaw przeciwwstrząsowy na wypadek anafilaksji.
Zalecenia po szczepieniu
Rekomenduje się odczekanie ok. 15–30 minut po podaniu dawki w punkcie szczepień, aby w razie potrzeby zapewnić natychmiastową pomoc medyczną. W przypadku wystąpienia niepokojących objawów (np. znacznego obrzęku, wysokiej gorączki, duszności) należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Dlaczego warto szczepić się w CM Tartaczna 2 w Gdańsku?
- Doświadczeni lekarze i pielęgniarki zapewniają bezpieczne podanie szczepionki.
- Placówka dysponuje zapleczem umożliwiającym komfortową i szybką realizację szczepień w warunkach zgodnych z zasadami aseptyki i antyseptyki.
- Kadra medyczna dopasowuje cykl szczepień do indywidualnych potrzeb pacjentów, z uwzględnieniem ewentualnych przeciwwskazań i stanu zdrowia.
Błonica szczepienia Gdańsk
W celu umówienia terminu szczepienia prosimy o kontakt mailowy bądź telefoniczny. Gabinet pielęgniarki czynny jest od poniedziałku do piątku -w godzinach 08:00 – 11:00 oraz w soboty w godzinach 09:00 – 11:00.