Tartaczna 2
Poznaj jakość opieki zdrowotnej w stylu Tartaczna2!
wstecz
Wkładka hormonalna, nazywana także spiralą hormonalną lub systemem domacicznym, jest długodziałającą, odwracalną metodą antykoncepcji. W Centrum Medycznym Tartaczna 2 w Gdańsku pomagamy dobrać odpowiedni system oraz wykonujemy jego założenie, kontrolę położenia, wymianę i usunięcie.
Wybór wkładki zależy między innymi od budowy macicy, charakteru miesiączek, stanu zdrowia i planów dotyczących ciąży. Nie wszystkie systemy hormonalne mają takie same wskazania ani czas stosowania.
System domaciczny ma niewielką ramkę w kształcie litery T i zbiorniczek stopniowo uwalniający lewonorgestrel, czyli hormon z grupy progestagenów. Lekarz umieszcza go w jamie macicy. Nitki przechodzące przez szyjkę macicy umożliwiają późniejsze usunięcie systemu.
Działanie antykoncepcyjne polega przede wszystkim na:
Lewonorgestrel hamuje również rozrost błony śluzowej macicy, czyli endometrium. Dlatego krwawienia mogą stać się mniej obfite, krótsze lub z czasem ustąpić. U wielu kobiet owulacja nadal występuje.
Wkładka działa głównie miejscowo, ale hormon przenika również do krwi. Możliwe są więc działania niepożądane dotyczące całego organizmu. System nie zawiera estrogenu.
Podane ilości oznaczają całkowitą zawartość hormonu w systemie, a nie dawkę uwalnianą każdego dnia. Mniejsza zawartość hormonu nie oznacza automatycznie, że dany system będzie odpowiedniejszy dla każdej pacjentki.
System z lewonorgestrelem może być jedną z metod leczenia obfitych krwawień, po ustaleniu ich przyczyny. Przed założeniem lekarz ocenia, czy potrzebna jest dodatkowa diagnostyka, na przykład USG ginekologiczne, biopsja endometrium lub histeroskopia.
Mirena zachowuje skuteczność przez 5 lat we wskazaniu idiopatycznych nadmiernych krwawień miesiączkowych. Jeżeli po tym czasie objawy nie powróciły, zgodnie z ChPL można rozważyć dalsze stosowanie. System należy usunąć lub wymienić przy nawrocie dolegliwości, najpóźniej po 8 latach od założenia.
Kyleena może zmniejszać obfitość krwawień podczas stosowania antykkoncepcyjnego, ale nie należy przedstawiać jej jako zamiennika Mireny w leczeniu obfitych miesiączek.
Skuteczność antykoncepcyjna obu systemów przekracza 99% w pierwszym roku stosowania. Wkładka nie wymaga codziennego pamiętania o dawce, jak w przypadku tabletek. Żadna metoda nie daje jednak całkowitej gwarancji zapobiegania ciąży.
Na ochronę wpływają prawidłowe położenie systemu i przestrzeganie terminu wymiany. Częściowe lub całkowite wypadnięcie wkładki może osłabić albo znieść jej działanie antykoncepcyjne.
Wkładka nie chroni przed zakażeniami przenoszonymi drogą płciową. Prezerwatywa zmniejsza ryzyko ich przenoszenia.
Przed zabiegiem ginekolog przeprowadza wywiad i badanie, ocenia budowę macicy oraz wyklucza przeciwwskazania, w tym ciążę i aktywne zakażenie dróg rodnych. Zakres dodatkowych badań ustala indywidualnie. Niezdiagnozowane krwawienia wymagają wyjaśnienia przed założeniem systemu.
Na konsultację przygotuj datę ostatniej miesiączki, informacje o dotychczasowej antykoncepcji, przyjmowanych lekach i wcześniejszych zabiegach ginekologicznych. Powiedz lekarzowi, jeśli badania lub zabiegi w przeszłości były dla Ciebie bolesne — pozwoli to wcześniej omówić sposób ograniczenia bólu.
Zgodnie z aktualnymi ChPL oba systemy można założyć w ciągu pierwszych 7 dni od rozpoczęcia miesiączki. Zapewniają wtedy ochronę antykoncepcyjną od założenia. Nie trzeba czekać na dzień najbardziej obfitego krwawienia.
Założenie w innym terminie również jest możliwe, jeżeli lekarz wiarygodnie wykluczy ciążę. W takim przypadku przez następne 7 dni należy stosować prezerwatywy lub powstrzymać się od współżycia. Szczegółowe zasady przy zmianie metody antykoncepcji ustala lekarz.
Po porodzie założenie w gabinecie planuje się zwykle po powrocie macicy do odpowiednich rozmiarów, nie wcześniej niż po 6 tygodniach. Przy opóźnionym obkurczaniu macicy termin może zostać przesunięty.
Zabieg odbywa się na fotelu ginekologicznym. Lekarz zakłada wziernik, przygotowuje szyjkę macicy, ocenia kierunek i głębokość jamy macicy, a następnie wprowadza system przy użyciu aplikatora. Na końcu przycina nitki.
Samo założenie zwykle trwa kilka minut, ale wizyta obejmuje również kwalifikację, przygotowanie i omówienie zaleceń. Położenie systemu może być ocenione w badaniu USG.
Odczucia są indywidualne: od niewielkiego dyskomfortu do silniejszych skurczów i bólu. Przed zabiegiem warto omówić leczenie przeciwbólowe oraz możliwość zastosowania znieczulenia miejscowego. Bólu nie należy bagatelizować.
Po założeniu mogą pojawić się skurcze przypominające bóle miesiączkowe, plamienie lub przejściowe zawroty głowy. Nasilające się albo silne dolegliwości wymagają kontroli.
Film przedstawia przebieg procedury. Szczegóły zakładania zależą od wybranego systemu.
Przez pierwsze 3–6 miesięcy częste są nieregularne plamienia lub krwawienia. Z czasem miesiączki zwykle stają się mniej obfite i krótsze, a u części kobiet przestają występować.
Brak miesiączki może wynikać z zahamowania rozrostu endometrium i nie oznacza gromadzenia się krwi w macicy. Jeżeli jednak pojawią się objawy ciąży, należy wykonać test i skontaktować się z lekarzem.
Nowe, nasilone krwawienie po wcześniejszym okresie stabilizacji, krwawienie po współżyciu lub utrzymujące się dolegliwości wymagają oceny ginekologicznej.
Do przeciwwskazań wymienianych w ChPL należą między innymi:
Ostateczna kwalifikacja uwzględnia pełną dokumentację medyczną i ChPL wybranego preparatu. Sam nieprawidłowy wynik cytologii nie przesądza o rozpoznaniu dysplazji, ale wymaga oceny przed zabiegiem.
Podczas stosowania mogą występować między innymi bóle głowy, trądzik, tkliwość piersi, zmiany nastroju oraz torbiele czynnościowe jajników, które często ustępują samoistnie. Uciążliwe objawy warto omówić podczas konsultacji.
Do rzadszych powikłań należą zakażenie, przemieszczenie lub wypadnięcie systemu oraz perforacja ściany macicy. Ryzyko perforacji jest większe podczas karmienia piersią i przy zakładaniu w okresie poporodowym; lekarz uwzględnia te czynniki przy kwalifikacji.
Pilnej konsultacji wymagają: silny lub narastający ból podbrzusza, gorączka, nietypowa wydzielina, bardzo obfite krwawienie albo dodatni test ciążowy. Ciąża przy wkładce jest rzadka, ale jeśli do niej dojdzie, trzeba wykluczyć ciążę pozamaciczną.
Zmiana masy ciała podczas stosowania wkładki nie musi wynikać z jej działania. Nie należy jednak obiecywać, że u żadnej pacjentki nie wystąpi przyrost wagi. Jeżeli zauważysz wyraźną zmianę masy ciała, omów ją z lekarzem, który oceni również inne możliwe przyczyny.
Pierwsza kontrola według ChPL przypada po 4–12 tygodniach dla Mireny i po 4–6 tygodniach dla Kyleeny. Kolejne wizyty odbywają się zwykle raz w roku lub częściej, jeśli są wskazania.
Jeśli nitki przestały być wyczuwalne, wyraźnie zmieniły długość albo wyczuwasz twardą część systemu, nie próbuj samodzielnie poprawiać jego położenia. Skontaktuj się z ginekologiem. Do potwierdzenia prawidłowej lokalizacji stosuj prezerwatywy lub powstrzymaj się od współżycia.
Wkładkę można usunąć wcześniej, jeżeli chcesz zmienić metodę antykoncepcji, planujesz ciążę lub istnieją wskazania medyczne. Płodność wraca szybko i ciąża jest możliwa już w pierwszym cyklu po usunięciu.
Jeżeli nie planujesz ciąży, sposób zabezpieczenia ustal przed wizytą. Znaczenie ma również współżycie w ciągu 7 dni poprzedzających usunięcie systemu. Lekarz wyjaśni, czy potrzebna jest wcześniejsza dodatkowa antykoncepcja i jak zachować ciągłość ochrony.
Termin wymiany zależy od rodzaju systemu oraz wskazania do jego stosowania — nie każdą wkładkę należy wymieniać po 5 latach.
Zapraszamy do Centrum Medycznego Tartaczna 2 przy ul. Tartacznej 2 w Gdańsku, w Śródmieściu. Konsultacje dotyczące doboru wkładki prowadzą dr Marek Korożan, dr Dominika Kozikowska i dr Volha Khitrun.
Przy rezerwacji zaznacz, czy chodzi o kwalifikację, założenie, wymianę czy usunięcie wkładki. Rejestracja poda aktualny koszt i wyjaśni, czy wskazana cena obejmuje sam system, procedurę oraz badania dodatkowe.
Umów wizytę przez kontakt z rejestracją, telefonicznie pod numerem 58 719 10 25 lub w serwisie ZnanyLekarz.
