Spirometria

Spirometria to badanie czynności płuc, które mierzy objętość i szybkość wydychanego powietrza. Pomaga ocenić przepływ powietrza przez drogi oddechowe, wykrywać obturację, czyli ograniczenie tego przepływu, oraz kontrolować przebieg leczenia chorób płuc.

W Centrum Medycznym Tartaczna 2 w Gdańsku wykonujemy spirometrię u dorosłych i młodzieży od 16. roku życia.

Kiedy warto wykonać spirometrię?

Lekarz może zalecić badanie między innymi:

• przy przewlekłym kaszlu, duszności, świstach lub pogorszeniu tolerancji wysiłku,
• w diagnostyce astmy i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, czyli POChP,
• do monitorowania rozpoznanej choroby układu oddechowego i oceny odpowiedzi na leczenie,
• przy objawach i narażeniu na dym tytoniowy, pyły lub substancje drażniące,
• w wybranych sytuacjach przed operacją lub do oceny zdolności do pracy.

Spirometria nie zastępuje badania lekarskiego ani badań obrazowych, jeżeli są potrzebne. Nie jest badaniem służącym do wykrywania raka płuca.

Jak przygotować się do spirometrii?

• Unikaj palenia papierosów i e-papierosów przed badaniem; zgodnie z zaleceniami naszej placówki zachowaj co najmniej 4 godziny przerwy.
• Nie pij alkoholu przez co najmniej 8 godzin przed badaniem.
• Przez 2 godziny nie jedz obfitego posiłku. Zwykle nie ma potrzeby pozostawania na czczo.
• Przez co najmniej 30 minut unikaj intensywnego wysiłku.
• Załóż wygodne ubranie, które nie uciska klatki piersiowej ani brzucha.
• Zabierz wcześniejsze wyniki oraz listę leków, w tym inhalatorów.

Nie odstawiaj samodzielnie leków wziewnych. O ewentualnym pominięciu konkretnych dawek decyduje cel badania i zalecenie lekarza. Przy ocenie leczenia czasem wykonuje się spirometrię po przyjęciu zwykłych leków, a przy diagnostyce konieczna może być uzgodniona przerwa. Zasady przygotowania warto ustalić przed przyjściem do placówki.

Jak przebiega badanie spirometryczne?

Badanie wykonuje się zwykle na siedząco, z klipsem na nosie. Pacjent szczelnie obejmuje ustnik, nabiera maksymalnie dużo powietrza i wydmuchuje je możliwie szybko oraz mocno, zgodnie z poleceniami osoby prowadzącej badanie.

Próbę powtarza się, zwykle co najmniej trzy razy, aby uzyskać wyniki odpowiedniej jakości i powtarzalności. Między próbami można odpocząć. Badanie wymaga współpracy, ale personel wyjaśnia poszczególne etapy i pomaga prawidłowo je wykonać.

Spirometria podstawowa a próba rozkurczowa

W zależności od wskazań można wykonać pomiary także po podaniu leku rozszerzającego oskrzela. Porównanie wyników przed lekiem i po nim pomaga ocenić odpowiedź dróg oddechowych. Tę procedurę opisujemy osobno na stronie spirometria z próbą rozkurczową.

Kiedy spirometrię należy przełożyć lub skonsultować z lekarzem?

Przed badaniem zgłoś aktualną infekcję, krwioplucie, niedawny zawał lub udar, odmę opłucnową, niestabilne choroby serca, niekontrolowane nadciśnienie oraz niedawne operacje, zwłaszcza oczu, klatki piersiowej lub brzucha. Lekarz ocenia, czy wykonanie forsownych manewrów oddechowych jest w danej sytuacji właściwe.

Podczas badania mogą pojawić się kaszel, zmęczenie lub zawroty głowy. O bólu, nasilonej duszności lub osłabieniu należy natychmiast poinformować personel.

Co oznacza wynik spirometrii?

Wynik obejmuje między innymi FEV1, czyli objętość powietrza wydmuchanego w pierwszej sekundzie, oraz FVC — natężoną pojemność życiową. Lekarz ocenia także ich stosunek, jakość prób i porównanie z wartościami referencyjnymi odpowiednimi dla pacjenta.

Prawidłowy wynik nie wyklucza wszystkich chorób płuc, w tym astmy. Samo obniżenie FVC nie potwierdza restrykcji; czasem potrzebne są dodatkowe badania czynnościowe. Interpretacja zawsze uwzględnia objawy i dotychczasową diagnostykę.

Spirometria w Gdańsku – organizacja badania

Spirometrię wykonujemy bez wcześniejszej rejestracji w wyznaczonych godzinach pracy gabinetu zabiegowego. Przed przyjazdem potwierdź aktualną dostępność i przygotowanie, szczególnie jeśli potrzebna jest próba rozkurczowa. Konsultacje i omówienie wyników prowadzi pulmonolog dr Sylwia Agata Trześniowska; wizyta lekarska wymaga osobnego umówienia.

Umów wizytę przez rejestrację Centrum Medycznego Tartaczna 2: 58 719 10 25, kontakt@tartaczna2.pl.