


Usunięcie węzła chłonnego to zabieg wykonywany najczęściej w celu diagnostycznym albo onkologicznym. Nie każdy powiększony węzeł wymaga operacji. W wielu przypadkach najpierw wykonuje się badanie lekarskie, USG, badania krwi, a czasem biopsję igłową. Chirurgiczne wycięcie rozważa się wtedy, gdy trzeba ocenić cały węzeł w badaniu histopatologicznym albo gdy wymaga tego plan leczenia onkologicznego.
Najczęstsze sytuacje, w których rozważa się usunięcie węzła chłonnego, to:
W praktyce to ważne rozróżnienie: usunięcie pojedynczego węzła chłonnego to co innego niż rozległe usunięcie wielu węzłów z jednej okolicy. Zakres zabiegu wpływa na sposób leczenia, rekonwalescencję i ryzyko powikłań.

Zabieg polega na chirurgicznym usunięciu całego węzła chłonnego albo jego części przez nacięcie skóry. Jeśli węzeł leży powierzchownie, zabieg może być stosunkowo prosty i bywa wykonywany po znieczuleniu miejscowym. Gdy zmiana znajduje się głębiej, na przykład w klatce piersiowej lub jamie brzusznej, potrzebne może być znieczulenie ogólne i szerszy dostęp operacyjny.
Po usunięciu materiał trafia do badania histopatologicznego. To właśnie wynik tego badania decyduje o dalszym postępowaniu i ma największe znaczenie diagnostyczne. W przypadku podejrzenia chłoniaka pełne wycięcie węzła często daje więcej informacji niż samo pobranie materiału cienką igłą, ponieważ pozwala ocenić budowę całego węzła.
Najważniejsze jest ustalenie, po co zabieg jest wykonywany. Czasem chodzi o rozpoznanie przyczyny powiększenia węzła, a czasem o ocenę stopnia zaawansowania choroby nowotworowej. Przykładem jest biopsja węzła wartowniczego, w której usuwa się pierwszy węzeł lub pierwsze węzły na drodze spływu chłonki z guza, aby sprawdzić, czy doszło do szerzenia się choroby.
Przed operacją lekarz ocenia lokalizację węzła, wyniki badań obrazowych, choroby towarzyszące oraz planowany zakres zabiegu. Dzięki temu można dobrać odpowiedni rodzaj znieczulenia i omówić realne korzyści oraz ryzyko procedury.
Po usunięciu pojedynczego węzła chłonnego najczęściej występują przejściowy ból, tkliwość, niewielki obrzęk lub zasinienie w okolicy rany. Czasem może pojawić się seroma, czyli zbiornik płynu w miejscu operowanym. Taki płyn bywa samoistnie wchłaniany, ale niekiedy wymaga opróżnienia.
Pacjent otrzymuje zalecenia dotyczące opatrunku, higieny rany i kontroli pooperacyjnej. Najważniejsza informacja z punktu widzenia dalszego leczenia to wynik histopatologiczny, ponieważ to on potwierdza charakter zmiany i wyznacza kolejne etapy diagnostyki lub terapii.
Jak przy każdym zabiegu chirurgicznym, trzeba brać pod uwagę ryzyko krwawienia, zakażenia rany i bólu pooperacyjnego. Przy zabiegach w niektórych okolicach, zwłaszcza na szyi, bardzo rzadko może dojść także do uszkodzenia nerwów. W materiałach NHS opisano m.in. niewielkie ryzyko uszkodzenia nerwu dodatkowego lub gałęzi nerwu odpowiedzialnej za ruch kąta ust.
Jeżeli usuwa się tylko pojedynczy węzeł albo wykonuje biopsję węzła wartowniczego, ryzyko obrzęku limfatycznego jest zwykle małe. Jest ono wyraźnie większe wtedy, gdy usuwa się wiele węzłów chłonnych z jednej okolicy.
Usunięcie węzła chłonnego to zabieg, który ma sens wtedy, gdy wnosi konkretną wartość diagnostyczną lub terapeutyczną. Najważniejsze nie jest samo „wycięcie”, ale właściwa kwalifikacja, dobór zakresu zabiegu i ocena histopatologiczna usuniętej tkanki. Dzięki temu można ustalić rozpoznanie i zaplanować dalsze leczenie w sposób precyzyjny i bezpieczny.