Badania genetyczne na raka – Cancer Screen Gdańsk

Cancer Screen to badanie genetyczne z próbki śliny, dostępne w Centrum Medycznym Tartaczna 2 w Gdańsku. Służy do wykrywania dziedzicznych wariantów genetycznych związanych ze zwiększonym ryzykiem wybranych nowotworów. Może pomóc kobietom i mężczyznom w zaplanowaniu odpowiedniej profilaktyki. Nie służy do potwierdzania ani wykluczania obecności raka w organizmie.

Badania genetyczne na raka – co można dzięki nim sprawdzić?

Pod potocznym określeniem „badanie genetyczne na raka” często kryje się ocena dziedzicznych predyspozycji do nowotworów. Cancer Screen poszukuje zmian w DNA, które mogą zwiększać ryzyko zachorowania. Wykrycie takiego wariantu nie oznacza, że choroba na pewno się rozwinie, ale może wpłynąć na zalecenia dotyczące badań kontrolnych i profilaktyki.

Czy rak jest dziedziczny?

Około 5–10% wszystkich nowotworów wiąże się z odziedziczonymi zmianami genetycznymi zwiększającymi ryzyko zachorowania. Dziedziczymy predyspozycję, a nie samą chorobę. Rodzinne występowanie nowotworów nie zawsze oznacza zespół dziedziczny – znaczenie mogą mieć również wspólne czynniki środowiskowe i styl życia.

Badanie BRCA1 i BRCA2 – ryzyko raka piersi i jajnika

BRCA1 i BRCA2 to geny uczestniczące w naprawie uszkodzeń DNA. Niektóre ich warianty zwiększają ryzyko raka piersi i jajnika, a także innych nowotworów, w tym raka trzustki i prostaty. Badanie może mieć znaczenie zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn.

Ocena predyspozycji nie musi ograniczać się do BRCA1 i BRCA2. W zależności od wskazań lekarz może zalecić szerszy panel genów. Więcej informacji znajdziesz na stronie dziedziczny rak piersi i jajnika.

Na czym polega Cancer Screen i metoda NGS?

Do badania pobiera się próbkę śliny, z której w laboratorium izolowane jest DNA. Analiza metodą sekwencjonowania nowej generacji, czyli NGS, umożliwia poszukiwanie wariantów w genach objętych wybranym panelem.

Zakres analizy i wykrywane rodzaje zmian zależą od testu. NGS nie gwarantuje wykrycia wszystkich możliwych nieprawidłowości genetycznych.

Kiedy warto rozważyć badanie genetyczne predyspozycji do nowotworów?

Konsultacja dotycząca doboru badania jest szczególnie wskazana, gdy:

• u krewnego wykryto patogenny wariant związany ze zwiększonym ryzykiem nowotworów,
• w rodzinie występują liczne zachorowania, zwłaszcza na raka piersi, jajnika, jelita grubego lub endometrium,
• nowotwór rozpoznano w młodym wieku, np. raka piersi przed 50. rokiem życia,
• u jednej osoby wystąpiło kilka niezależnych nowotworów lub obustronny rak piersi,
• wystąpił rak piersi u mężczyzny, rak jajnika, trzustki lub określone postacie raka prostaty.

Badanie może być przydatne także u osoby już leczonej onkologicznie. Jeśli to możliwe, diagnostykę rodzinną najlepiej rozpocząć od osoby, która zachorowała. Gdy w rodzinie znany jest konkretny wariant, lekarz może zalecić badanie ukierunkowane właśnie na tę zmianę.

Cancer Screen Basic, Standard i Plus – zakres i cena

Przed wyborem pakietu sprawdź aktualną listę analizowanych genów i zakres danego wariantu badania. Szerszy panel nie zawsze jest najlepszym wyborem – powinien odpowiadać wskazaniom medycznym i historii chorób w rodzinie.

W przypadku wykrycia wariantu patogennego lub prawdopodobnie patogennego cena badania obejmuje omówienie wyniku oraz ustalenie indywidualnego planu dalszego postępowania.

Jak przygotować się do badania Cancer Screen ze śliny?

Przez co najmniej 30 minut przed pobraniem próbki:

• nie jedz i nie pij,
• nie pal papierosów,
• nie żuj gumy,
• nie myj zębów ani nie używaj płynu do płukania jamy ustnej.

Próbkę pobiera się do specjalnego zestawu zgodnie z instrukcją. Warto zabrać wcześniejsze wyniki badań genetycznych i informacje o zachorowaniach w rodzinie, w tym o rodzaju nowotworu i wieku rozpoznania.

Wynik Cancer Screen – co oznacza?

• Wariant patogenny lub prawdopodobnie patogenny: wykryto zmianę związaną ze zwiększonym ryzykiem określonych nowotworów. Wynik wymaga omówienia i indywidualnych zaleceń; nie jest rozpoznaniem raka.
• Wynik ujemny: w zakresie objętym badaniem nie wykryto zmian uznanych za chorobotwórcze. Nie wyklucza to wszystkich predyspozycji ani zachorowania w przyszłości. Dalsza profilaktyka uwzględnia również wywiad rodzinny.
• Wariant o niepewnym znaczeniu (VUS), jeśli został zaraportowany: brakuje wystarczających danych, aby uznać zmianę za chorobotwórczą. Sam taki wynik nie jest podstawą do zabiegów profilaktycznych.

Co daje wykrycie dziedzicznej predyspozycji?

Wynik może pomóc ustalić wcześniejsze rozpoczęcie badań kontrolnych, ich rodzaj i częstotliwość, a w wybranych sytuacjach także inne działania zmniejszające ryzyko zachorowania. Może również wskazać potrzebę badań u krewnych. U osoby z rozpoznanym nowotworem wynik bywa istotny dla wyboru leczenia.

Postępowanie zależy od konkretnego genu, wariantu i sytuacji zdrowotnej. Badanie genetyczne nie zastępuje diagnostyki objawów ani zalecanych badań przesiewowych.

Cancer Screen Gdańsk – gdzie wykonać badanie?

Badanie wykonasz w Centrum Medycznym Tartaczna 2 w Gdańsku. Pobranie materiału nie wymaga wcześniejszej rejestracji. Aktualne godziny pracy punktu pobrań znajdziesz na stronie badania genetyczne w Gdańsku.

Jeżeli potrzebujesz pomocy w wyborze pakietu lub chcesz ustalić indywidualny termin, skontaktuj się z rejestracją: 58 719 10 25, kontakt@tartaczna2.pl lub przez stronę kontakt i rejestracja.