


Dermatoskopia, nazywana również dermoskopią, to nieinwazyjne badanie znamion i innych zmian skórnych. Lekarz ogląda skórę w powiększeniu za pomocą dermatoskopu, oceniając szczegóły niewidoczne gołym okiem. Badanie pomaga rozpoznać zmiany wymagające dalszej diagnostyki, w tym podejrzane o czerniaka.
W Centrum Medycznym Tartaczna 2 w Gdańsku wykonujemy badanie znamion, potocznie nazywanych pieprzykami, oraz kwalifikujemy zmiany do obserwacji lub usunięcia z badaniem histopatologicznym.

Na konsultację warto zgłosić się szczególnie wtedy, gdy:
Zmiana wyglądu pieprzyka nie musi oznaczać nowotworu, ale wymaga oceny. Przy szybko rosnącej lub krwawiącej zmianie nie czekaj na termin rutynowej kontroli.
Wizyta rozpoczyna się od rozmowy o zmianach skórnych, ich ewolucji, wcześniejszych zabiegach i zachorowaniach na nowotwory skóry w rodzinie. Lekarz ogląda skórę i ocenia znamiona dermatoskopem. Istotne jest porównanie zmiany z pozostałymi znamionami oraz ocena skóry całego ciała.
Dermatoskop wykorzystuje powiększenie i odpowiednie oświetlenie. W zależności od rodzaju urządzenia badanie może wymagać kontaktu ze skórą i zastosowania płynu kontaktowego albo odbywać się z użyciem światła spolaryzowanego. Lekarz ocenia między innymi symetrię, rozmieszczenie barwnika, struktury wewnątrz zmiany i naczynia krwionośne.
Badanie nie wymaga nacinania skóry ani znieczulenia. Czas wizyty zależy od liczby zmian i zakresu oceny. Po badaniu lekarz omawia wynik oraz dalsze zalecenia.
Dermatoskopia zwiększa dokładność klinicznej oceny zmian skórnych i pomaga wskazać te podejrzane o czerniaka. Nie daje jednak całkowitej pewności rozpoznania ani wykluczenia nowotworu. Ostateczne rozpoznanie podejrzanej zmiany opiera się na badaniu histopatologicznym pobranej tkanki.
Badanie jest przydatne również w ocenie innych zmian, między innymi raków skóry i zmian łagodnych. Nie każdy czerniak jest ciemny i nie każdy rozwija się z wcześniej istniejącego pieprzyka.
Lekarz może korzystać z różnych metod analizy obrazu dermatoskopowego. Jedną z nich jest reguła ABCD dermatoskopii, na podstawie której oblicza się wskaźnik TDS. Uwzględnia on asymetrię, brzegi, kolory i struktury widoczne w zmianie.
Skala TDS ma ograniczenia i nie jest odpowiednia dla każdego rodzaju zmiany ani każdej lokalizacji. Niski wynik nie wyklucza czerniaka, a decyzja o wycięciu lub obserwacji wymaga uwzględnienia całego obrazu klinicznego. Sam wynik punktowy nie powinien przesądzać o odroczeniu diagnostyki.
Zasada ABCDE pomaga zauważyć cechy wymagające konsultacji. Nie jest testem pozwalającym samodzielnie rozpoznać czerniaka.
| Cecha | Na co zwrócić uwagę? |
|---|---|
| A – asymetria | Jedna część zmiany różni się od drugiej kształtem lub wyglądem. |
| B – brzegi | Brzegi są nierówne, postrzępione lub niewyraźne. |
| C – kolor | Zmiana ma nierównomierne zabarwienie lub kilka różnych kolorów. |
| D – średnica | Uwagę zwraca średnica powyżej 6 mm, ale czerniak może być także mniejszy. |
| E – ewolucja | Zmienia się wielkość, kształt, kolor lub wygląd znamienia. |
Do konsultacji wystarczy jedna niepokojąca cecha. Istotne jest także znamię wyraźnie odmienne od pozostałych, określane jako „brzydkie kaczątko”. Czerniak może nie spełniać wszystkich kryteriów ABCDE.
Częstotliwość badań ustala lekarz na podstawie liczby i rodzaju znamion, wcześniejszych wyników oraz indywidualnego ryzyka. Osoby z licznymi znamionami atypowymi, po leczeniu czerniaka lub z obciążonym wywiadem rodzinnym mogą wymagać częstszych kontroli.
Jeśli wybrana zmiana atypowa nie wymaga wycięcia podczas pierwszej oceny, lekarz może zalecić krótkoterminową kontrolę, na przykład po około 3 miesiącach, z porównaniem dokumentacji fotograficznej. Podejrzenie czerniaka wymaga natomiast sprawnej diagnostyki, a nie rutynowego oczekiwania przez kolejne miesiące.
Między wizytami obserwuj skórę, również plecy, owłosioną skórę głowy, dłonie, podeszwy i paznokcie. Nowe niepokojące objawy są powodem do wcześniejszej konsultacji niezależnie od terminu zaplanowanej kontroli.
Jeżeli zmiana budzi podejrzenie czerniaka, zwykle zaleca się jej wycięcie w całości z niewielkim marginesem i przekazanie do badania histopatologicznego. O sposobie pobrania materiału decyduje lekarz. Więcej informacji znajdziesz na stronie chirurgiczne usuwanie podejrzanych znamion skórnych.
Zmian podejrzanych o czerniaka nie należy niszczyć laserem, wymrażaniem ani elektrokoagulacją, ponieważ uniemożliwia to właściwą ocenę histopatologiczną całej zmiany. Znamiona uznane za łagodne nie zawsze wymagają usunięcia.
W Centrum Medycznym Tartaczna 2 badania dermatoskopowe wykonują:
Informacje o kosztach znajdziesz w cenniku dermatologii; cenę i zakres wybranej wizyty możesz również potwierdzić w rejestracji.
Umów badanie przez rejestrację Centrum Medycznego Tartaczna 2, telefonicznie pod numerem 58 719 10 25 lub mailowo: kontakt@tartaczna2.pl.