Tartaczna 2
Poznaj jakość opieki zdrowotnej w stylu Tartaczna2!
wstecz
Dobór tabletek antykoncepcyjnych powinien uwzględniać Twoje zdrowie, potrzeby i plany dotyczące ciąży. W Centrum Medycznym Tartaczna 2 w Gdańsku, w Śródmieściu, pomagamy wybrać odpowiednią metodę antykoncepcji oraz wyjaśniamy zasady jej stosowania, możliwe działania niepożądane i postępowanie po pominięciu dawki.
Konsultacje dotyczące antykoncepcji prowadzą dr Marek Korożan, dr Dominika Kozikowska i dr Volha Khitrun.
Tabletki antykoncepcyjne zawierają hormony, które zapobiegają ciąży przede wszystkim przez hamowanie owulacji i zagęszczanie śluzu szyjkowego, utrudniające plemnikom przedostanie się do macicy. Znaczenie poszczególnych mechanizmów zależy od rodzaju preparatu. Hormony wpływają również na błonę śluzową macicy, dlatego podczas stosowania tabletek krwawienia mogą stać się mniej obfite lub nie występować.
Tabletki nie chronią przed zakażeniami przenoszonymi drogą płciową. Prezerwatywa zmniejsza ryzyko ich przenoszenia i może być stosowana razem z antykoncepcją hormonalną.
Zawierają estrogen i progestagen. Hamują owulację i mogą dodatkowo zmniejszać obfitość krwawień oraz bóle miesiączkowe. U wybranych pacjentek pomagają także kontrolować objawy endometriozy lub trądziku. Ze względu na obecność estrogenu wymagają oceny między innymi ryzyka zakrzepicy i chorób układu krążenia.
Zawierają wyłącznie progestagen. Zagęszczają śluz szyjkowy, a w zależności od substancji czynnej hamują również owulację. Mogą być odpowiednie dla wielu kobiet, które nie powinny stosować estrogenu, oraz podczas karmienia piersią. Nie oznacza to jednak, że są pozbawione przeciwwskazań. Podczas ich stosowania mogą występować nieregularne plamienia lub brak krwawień.
Przy prawidłowym, konsekwentnym stosowaniu skuteczność tabletek przekracza 99% w ciągu roku. W codziennym stosowaniu, uwzględniając pominięcia dawek i inne błędy, jest niższa. Według szacunków CDC około 7 na 100 kobiet stosujących tabletki zachodzi w ciążę w pierwszym roku, co odpowiada skuteczności około 93%.
Jeśli codzienne pamiętanie o tabletce jest trudne, warto omówić z ginekologiem metodę długodziałającą, taką jak implant antykoncepcyjny lub wkładka wewnątrzmaciczna.
Podczas wizyty lekarz pyta o przebyte choroby, migreny, palenie tytoniu, przyjmowane leki, występowanie zakrzepicy u pacjentki i w rodzinie, a także o karmienie piersią oraz plany rozrodcze. Przed rozpoczęciem antykoncepcji dwuskładnikowej konieczna jest ocena ciśnienia tętniczego.
U zdrowej pacjentki rutynowe badania hormonalne, badania krzepnięcia ani USG nie są obowiązkowym warunkiem przepisania tabletek. Lekarz zleca dodatkową diagnostykę, jeśli wynika ona z wywiadu lub objawów. USG ginekologiczne oraz badania przesiewowe szyjki macicy wykonuje się zgodnie z odrębnymi wskazaniami.
Tabletki przyjmuje się codziennie, zgodnie z kolejnością na opakowaniu i instrukcją dotyczącą konkretnego preparatu. Stała pora pomaga uniknąć pominięć.
Krwawienie podczas przerwy w stosowaniu tabletek dwuskładnikowych lub przyjmowania placebo jest krwawieniem z odstawienia. Nie należy samodzielnie wydłużać przerwy ani przenosić zasad stosowania jednego preparatu na inny.
Moment uzyskania ochrony zależy od rodzaju tabletek, dnia rozpoczęcia stosowania i wcześniej używanej metody antykoncepcji. Rozpoczęcie w pierwszym dniu miesiączki zwykle zapewnia ochronę od początku stosowania. Przy rozpoczęciu w innym terminie może być potrzebna dodatkowa metoda, na przykład prezerwatywa.
Czas dodatkowego zabezpieczenia należy sprawdzić w ulotce konkretnego preparatu lub ustalić z lekarzem. Nie dla wszystkich tabletek wynosi on 7 dni. Przed rozpoczęciem stosowania trzeba również ocenić możliwość istniejącej ciąży.
Postępowanie zależy od nazwy preparatu, czasu opóźnienia, liczby pominiętych tabletek i ich miejsca w opakowaniu. Znaczenie ma również to, czy pominięta tabletka zawierała hormony, czy była placebo.
Sprawdź instrukcję w ulotce i w razie wątpliwości skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą. Może być konieczne przyjęcie pominiętej tabletki, zmiana terminu rozpoczęcia kolejnego opakowania albo czasowe stosowanie prezerwatyw.
Jeśli doszło do współżycia bez dodatkowego zabezpieczenia w okresie możliwego osłabienia ochrony, skonsultuj się możliwie szybko, najlepiej tego samego dnia. Może być potrzebna antykoncepcja awaryjna, a jej wybór wpływa na dalsze stosowanie tabletek.
Nie należy automatycznie zakładać, że tabletki są nieskuteczne u kobiet z nadwagą lub otyłością. Masa ciała ma jednak znaczenie przy ocenie bezpieczeństwa, zwłaszcza ryzyka zakrzepicy podczas stosowania preparatów zawierających estrogen.
Skuteczność tabletek mogą zmniejszać między innymi niektóre leki stosowane w leczeniu padaczki, gruźlicy lub zakażenia HIV oraz preparaty zawierające dziurawiec. Większość powszechnie stosowanych antybiotyków nie obniża bezpośrednio skuteczności antykoncepcji hormonalnej, ale wywołane przez nie wymioty lub nasilona biegunka mogą zaburzyć wchłanianie tabletki.
Interakcje mogą działać w obie strony: antykoncepcja hormonalna może również zmieniać działanie innych leków. Przed rozpoczęciem nowego leczenia poinformuj lekarza lub farmaceutę o stosowanym preparacie antykoncepcyjnym, lekach, suplementach i ziołach.
Przeciwwskazania różnią się dla tabletek jedno- i dwuskładnikowych. Preparaty zawierające estrogen mogą być niewłaściwe między innymi przy przebytej zakrzepicy, trombofilii, migrenie z aurą, niektórych chorobach sercowo-naczyniowych, nadciśnieniu oraz u kobiet palących papierosy po 35. roku życia. Ograniczenia dotyczą także określonego czasu po porodzie.
Aktualny rak piersi jest przeciwwskazaniem do antykoncepcji hormonalnej, również jednoskładnikowej. Przebyta choroba nowotworowa, poważne choroby wątroby oraz niektóre choroby nerek wymagają indywidualnej oceny. Jeżeli estrogen jest przeciwwskazany, lekarz może rozważyć metodę progestagenową lub niehormonalną.
Możliwe działania niepożądane obejmują plamienia, zmiany rytmu krwawień, nudności, tkliwość piersi i bóle głowy. Niektóre pacjentki zgłaszają również zmiany nastroju lub libido. Część dolegliwości zmniejsza się w pierwszych miesiącach, ale uciążliwe lub utrzymujące się objawy warto omówić z ginekologiem.
Nie ma przekonujących dowodów, że tabletki dwuskładnikowe powodują istotny przyrost masy ciała. Jeśli zauważysz wyraźną zmianę wagi, warto ocenić także inne możliwe przyczyny.
Antykoncepcja dwuskładnikowa zwiększa ryzyko zakrzepicy, choć u prawidłowo zakwalifikowanych pacjentek pozostaje ono niewielkie. Nagła duszność, ból w klatce piersiowej, jednostronny obrzęk nogi lub nagłe zaburzenia mowy, widzenia czy siły mięśniowej wymagają pilnej pomocy medycznej.
Płodność zwykle wraca szybko po odstawieniu tabletek. Owulacja może wystąpić jeszcze przed pierwszą miesiączką, dlatego możliwe jest zajście w ciążę już w pierwszym cyklu. Nie ma rutynowej potrzeby odczekiwania kilku miesięcy przed rozpoczęciem starań.
Jeżeli nie planujesz ciąży, przy odstawianiu tabletek ustal sposób przejścia na inną metodę antykoncepcji.
Do innych metod należą plastry i pierścienie dopochwowe, zastrzyki antykoncepcyjne, implant podskórny oraz hormonalne systemy wewnątrzmaciczne. Dostępne są także metody niehormonalne, w tym wkładka miedziana i prezerwatywy.
Wybór zależy od stanu zdrowia, preferencji, tolerancji hormonów oraz tego, czy potrzebujesz antykoncepcji stosowanej codziennie, czy metody działającej przez dłuższy czas.
Chcesz rozpocząć antykoncepcję, zmienić tabletki lub omówić działania niepożądane? Zapraszamy do Centrum Medycznego Tartaczna 2 przy ul. Tartacznej 2 w Gdańsku. Podczas konsultacji ustalimy, która metoda odpowiada Twoim potrzebom i jak stosować ją prawidłowo.
Wizyty prowadzą dr Marek Korożan, dr Dominika Kozikowska i dr Volha Khitrun. Na konsultację przygotuj nazwy przyjmowanych leków oraz informacje o dotychczas stosowanej antykoncepcji.
Umów wizytę: skorzystaj z kontaktu z rejestracją, zadzwoń pod numer 58 719 10 25 lub sprawdź terminy w serwisie ZnanyLekarz.
