


Cytologia płynna LBC i test HPV HR to badania stosowane w profilaktyce raka szyjki macicy. W Centrum Medycznym Tartaczna 2 w Gdańsku materiał z szyjki macicy może zostać pobrany podczas konsultacji ginekologicznej lub wizyty u położnej.
Badania przesiewowe pozwalają wykryć zakażenie wirusem HPV wysokiego ryzyka oraz nieprawidłowe komórki szyjki macicy, zanim pojawią się objawy. Wczesne rozpoznanie zmian przedrakowych umożliwia objęcie pacjentki odpowiednim nadzorem lub leczeniem i istotnie zmniejsza ryzyko rozwoju raka szyjki macicy.
Ważna zmiana: zgodnie z aktualnymi rekomendacjami podstawowym badaniem przesiewowym jest test molekularny HPV HR. Jeżeli jego wynik jest dodatni, wykonuje się uzupełniającą cytologię płynną LBC.
Jak wygląda to w Centrum Medycznym Tartaczna 2? Jeżeli pacjentka wybiera jednocześnie cytologię LBC i test HPV HR, materiał pobierany jest na podłoże SurePath odpowiednie do wykonania obu badań. Jeżeli pacjentka decyduje się wyłącznie na test HPV HR, materiał pobierany jest na inne podłoże. W przypadku dodatniego wyniku samego testu HPV HR konieczna jest ponowna wizyta i pobranie nowej próbki do cytologii LBC.
Cytologia płynna LBC (Liquid-Based Cytology), nazywana również cytologią cienkowarstwową, polega na pobraniu komórek z tarczy i kanału szyjki macicy za pomocą odpowiedniej szczoteczki. Pobrany materiał umieszcza się w pojemniku ze specjalnym płynem utrwalającym.
W Centrum Medycznym Tartaczna 2 do cytologii LBC stosujemy podłoże SurePath. W laboratorium materiał jest odpowiednio przygotowywany, oczyszczany i nanoszony na szkiełko w postaci cienkiej, równomiernej warstwy. Preparat jest następnie oceniany pod mikroskopem przez diagnostę laboratoryjnego lub patomorfologa.
Celem cytologii jest wykrywanie nieprawidłowych komórek szyjki macicy, w tym zmian śródnabłonkowych, które mogą wymagać obserwacji, wykonania testu HPV, kolposkopii lub dalszej diagnostyki.

Sama cytologia LBC nie wykrywa materiału genetycznego wirusa HPV. Ocenia wygląd komórek szyjki macicy i pozwala stwierdzić, czy występują w nich nieprawidłowości.
Do wykrywania zakażenia HPV służy test molekularny HPV HR, który identyfikuje DNA lub RNA typów wirusa o wysokim ryzyku onkogennym.
W Centrum Medycznym Tartaczna 2 pacjentka może zdecydować się na:
Jeżeli oba badania zostaną zlecone jednocześnie, materiał pobierany jest na podłoże SurePath i może zostać wykorzystany zarówno do oceny cytologicznej, jak i badania HPV HR.
W przypadku wyboru samego testu HPV materiał pobierany jest na inne podłoże niż SurePath. Dlatego po uzyskaniu dodatniego wyniku samego testu HPV HR pacjentka powinna zgłosić się na ponowną wizytę, podczas której zostanie pobrany materiał do cytologii płynnej LBC.
Cytologia może również opisywać cechy stanu zapalnego lub obecność niektórych mikroorganizmów, ale nie jest podstawowym badaniem służącym do rozpoznawania infekcji pochwy ani zakażenia HPV.
W cytologii konwencjonalnej pobrane komórki są nanoszone bezpośrednio na szkiełko mikroskopowe. Część materiału może pozostać na szczoteczce, a krew, śluz lub komórki zapalne mogą utrudniać ocenę preparatu.
W cytologii płynnej materiał trafia do pojemnika z płynem utrwalającym. Dopiero w laboratorium przygotowuje się z niego cienką, równomierną warstwę komórek przeznaczoną do oceny mikroskopowej.
LBC może zmniejszać ryzyko uzyskania preparatu nienadającego się do oceny i umożliwia wykorzystanie próbki pobranej na odpowiednie podłoże do dodatkowych badań. Nie należy jednak przedstawiać cytologii płynnej jako badania zapewniającego stuprocentową skuteczność ani jako zawsze dwukrotnie czulszego od cytologii konwencjonalnej.

Po lewej: cytologia konwencjonalna. Po prawej: cytologia płynna LBC.
Zgodnie z aktualnym schematem badań przesiewowych pierwszym etapem profilaktyki jest test molekularny w kierunku typów HPV wysokiego ryzyka. W programie profilaktyki raka szyjki macicy badanie dotyczy kobiet w wieku od 25 do 64 lat.
Ujemny wynik oznacza, że w pobranej próbce nie wykryto materiału genetycznego typów HPV objętych badaniem. U kobiet z populacji ogólnej kolejny test przesiewowy wykonuje się zazwyczaj po 5 latach, chyba że historia wcześniejszych wyników lub indywidualne czynniki ryzyka wskazują na potrzebę innego postępowania.
Dodatni wynik HPV HR nie oznacza raka szyjki macicy. Informuje o wykryciu zakażenia typem wirusa związanym ze zwiększonym ryzykiem rozwoju zmian przedrakowych. Większość zakażeń HPV ustępuje samoistnie, jednak zakażenie przetrwałe wymaga odpowiedniego nadzoru.
Po dodatnim wyniku HPV HR wskazane jest wykonanie cytologii płynnej LBC. Dalsze postępowanie zależy między innymi od wykrytego genotypu HPV, wyniku cytologii, wieku pacjentki oraz historii wcześniejszych badań.
Jeżeli w Centrum Medycznym Tartaczna 2 wykonano wyłącznie test HPV HR i uzyskano wynik dodatni, cytologia LBC wymaga ponownego pobrania materiału podczas kolejnej wizyty.
W zależności od wyników lekarz może zalecić:
Szczególne znaczenie mają zakażenia HPV 16 i HPV 18. Łącznie genotypy te odpowiadają za około 70% przypadków raka szyjki macicy na świecie. Więcej informacji znajduje się na stronie dotyczącej zakażenia wirusem HPV.
Wynik cytologii szyjki macicy jest najczęściej opisywany według systemu Bethesda. Możliwe określenia obejmują między innymi:
Nieprawidłowy wynik cytologii nie jest równoznaczny z rozpoznaniem raka. Określa natomiast potrzebę dalszego postępowania, które dobiera się z uwzględnieniem wyniku HPV HR, rodzaju nieprawidłowości oraz wcześniejszej historii badań.

W polskim programie profilaktyki raka szyjki macicy test HPV HR przeznaczony jest dla kobiet w wieku od 25 do 64 lat. Przy ujemnym wyniku i braku dodatkowych czynników ryzyka standardowy odstęp do kolejnego badania wynosi zazwyczaj 5 lat.
Termin kolejnego badania może być krótszy, jeżeli:
U kobiet poniżej 25. lub powyżej 64. roku życia decyzję o wykonaniu badania podejmuje się indywidualnie, z uwzględnieniem objawów, wcześniejszych wyników, leczenia zmian szyjki macicy oraz czynników ryzyka.
Ciąża sama w sobie nie zwiększa ryzyka progresji zmian śródnabłonkowych. Kobiety ciężarne podlegają badaniom przesiewowym według zasad odpowiednich dla ich wieku oraz historii wcześniejszych wyników.
Jeżeli pacjentka ma aktualne, prawidłowe wyniki i nie upłynął zalecany termin następnego badania, sama ciąża nie oznacza konieczności powtarzania cytologii. Jeżeli badanie jest należne, materiał można pobrać w ciąży po ocenie sytuacji przez lekarza.

Cytologia i test HPV HR są badaniami przesiewowymi przeznaczonymi przede wszystkim dla osób bez objawów. Prawidłowy wynik nie zastępuje konsultacji ginekologicznej, jeżeli występują niepokojące dolegliwości.
Do lekarza należy zgłosić się niezależnie od terminu ostatniej cytologii w przypadku:
Pobranie materiału trwa zwykle kilka minut. Badanie może powodować krótkotrwały dyskomfort związany z założeniem wziernika, ale najczęściej jest dobrze tolerowane.
Aby uzyskać materiał odpowiedniej jakości:
Nie ma konieczności wykonywania cytologii wyłącznie między 10. a 14. dniem cyklu. Najważniejsze jest pobranie materiału poza obfitym krwawieniem oraz zastosowanie się do zaleceń osoby wykonującej badanie.
Materiał do cytologii płynnej LBC i testu HPV HR można pobrać podczas konsultacji ginekologicznej lub wizyty w gabinecie położnej w Centrum Medycznym Tartaczna 2 w Gdańsku.
Pacjentka może wybrać samą cytologię LBC, sam test HPV HR albo jednoczesne wykonanie obu badań. W przypadku jednoczesnego wyboru LBC i HPV materiał pobierany jest na podłoże SurePath.
Jeżeli wykonany zostanie wyłącznie test HPV HR, a jego wynik okaże się dodatni, konieczna będzie kolejna wizyta i ponowne pobranie materiału do cytologii LBC.
Koszt zależy od wybranego zakresu badań. Aktualną cenę i dostępność pobrania można potwierdzić podczas rejestracji.
W celu umówienia badania zadzwoń pod numer 58 719 10 25, napisz na adres kontakt@tartaczna2.pl lub skorzystaj ze strony Kontakt.
Zapraszamy do rejestracji wizyt u dr. Marka Korożana, dr Volhy Khitrun lub dr Dominiki Kozikowskiej.
Termin można również zarezerwować przez portal ZnanyLekarz: dr Marek Korożan, dr Volha (Olga) Khitrun lub dr Dominika Kozikowska.


