Wirus HPV – objawy, badania i diagnostyka w Gdańsku

Wirus HPV, czyli wirus brodawczaka ludzkiego, może zakażać zarówno kobiety, jak i mężczyzn. Zakażenie często przebiega bezobjawowo, a dodatni wynik badania nie oznacza rozpoznania nowotworu. W Centrum Medycznym Tartaczna 2 w Gdańsku oferujemy badania HPV oraz konsultacje pomagające ustalić dalsze postępowanie.

Co to jest wirus HPV?

HPV (Human Papillomavirus) to grupa wirusów zakażających skórę i błony śluzowe. Poszczególne typy różnią się znaczeniem klinicznym:

• Typy niskiego ryzyka, przede wszystkim HPV 6 i 11 – odpowiadają za większość kłykcin kończystych, czyli brodawek narządów płciowych.
• Typy wysokiego ryzyka, w tym HPV 16 i 18 – ich przetrwałe zakażenie może prowadzić do zmian przednowotworowych i nowotworów, zwłaszcza szyjki macicy.

Większość zakażeń ustępuje samoistnie lub staje się niewykrywalna dzięki działaniu układu odpornościowego. Szczególnej uwagi wymaga utrzymujące się zakażenie HPV wysokiego ryzyka.

Jak można zakazić się HPV?

Do zakażenia dochodzi przede wszystkim podczas kontaktów seksualnych, również przez kontakt skóry i błon śluzowych okolic intymnych bez penetracji. Prezerwatywy zmniejszają ryzyko przeniesienia wirusa, ale nie zapewniają pełnej ochrony.

Na podstawie dodatniego wyniku nie można ustalić, kiedy ani od kogo doszło do zakażenia. Wykrycie HPV nie jest dowodem niewierności partnera lub partnerki.

Objawy HPV – kiedy zgłosić się do lekarza?

Zakażenie HPV często nie daje żadnych objawów. Niektóre typy powodują brodawki w okolicach narządów płciowych lub odbytu. Zmiany przednowotworowe szyjki macicy również mogą rozwijać się bez dolegliwości, dlatego istotne są badania przesiewowe.

Konsultacji wymagają nowe zmiany w okolicach intymnych, krwawienia po współżyciu, krwawienia międzymiesiączkowe lub nietypowa wydzielina z pochwy. Objawy te mogą mieć różne przyczyny i nie przesądzają o zakażeniu HPV ani nowotworze.

Wyniki cytologii – co oznaczają skróty w systemie Bethesda?

System Bethesda służy do ujednoliconego opisywania wyników cytologii szyjki macicy. Poniższa tabela przedstawia uproszczone objaśnienia głównych kategorii według Bethesda 2014. Nie jest pełnym wzorem raportu laboratoryjnego.

Wynik cytologii nie jest tym samym co rozpoznanie histopatologiczne. Kategorie LSIL i HSIL opisują zmiany widoczne w badaniu cytologicznym, natomiast stopień CIN ustala się na podstawie oceny pobranej tkanki. Cytologia nie zastępuje badania wycinka, gdy istnieją wskazania do biopsji.

Raport cytologiczny zawiera również ocenę jakości materiału. Próbka nienadająca się do oceny może wymagać ponownego pobrania.

Prawidłowa cytologia nie wyklucza zakażenia HPV. Dalsze postępowanie lekarz ustala na podstawie wyniku cytologii, testu HPV, wcześniejszych badań i sytuacji klinicznej pacjentki.

HPV a dysplazja i rak szyjki macicy

Przetrwałe zakażenie onkogennymi typami HPV jest główną przyczyną raka szyjki macicy. Wirus może również uczestniczyć w rozwoju nowotworów sromu, pochwy, odbytu, prącia oraz części nowotworów gardła.

Dysplazja szyjki macicy oznacza nieprawidłowe zmiany w jej nabłonku. Nie każda zmiana postępuje do raka. Wyniki badań pozwalają ocenić, czy potrzebna jest obserwacja, pogłębiona diagnostyka czy leczenie.

Badanie HPV w Gdańsku – czym różni się od cytologii?

Test HPV i cytologia odpowiadają na różne pytania:

• Test HPV wysokiego ryzyka (HPV HR) wykrywa materiał genetyczny wirusa. W zależności od zakresu testu umożliwia również identyfikację poszczególnych typów HPV.
• Cytologia płynna LBC pozwala ocenić wygląd komórek szyjki macicy i wykryć nieprawidłowości.
• Kolposkopia i ewentualna biopsja służą pogłębieniu diagnostyki, gdy wyniki badań lub obraz szyjki macicy tego wymagają.

Zakres badań i termin kolejnej kontroli lekarz dobiera do wieku pacjentki, wcześniejszych wyników oraz indywidualnego ryzyka.

Dodatni wynik HPV – co dalej?

Dodatni wynik HPV nie oznacza raka i nie zawsze wymaga natychmiastowej kolposkopii. Dalsze postępowanie zależy między innymi od wykrytego typu wirusa, wyniku cytologii i wcześniejszej historii badań. Wykrycie HPV 16 lub 18 wymaga szczególnej uwagi i może być wskazaniem do kolposkopii nawet przy prawidłowej cytologii.

W Centrum Medycznym Tartaczna 2 materiał do samego testu HPV pobieramy na inne podłoże niż do cytologii LBC. Jeśli pacjentka wybierze wyłącznie badanie HPV i wynik będzie dodatni, konieczna jest kolejna wizyta w celu pobrania materiału do LBC. Nie wykonujemy jej automatycznie z próbki pobranej na sam HPV.

Na konsultację zabierz wynik HPV, wcześniejsze wyniki cytologii oraz dokumentację kolposkopii lub leczenia szyjki macicy, jeśli takie badania lub zabiegi były wykonywane.

HPV u mężczyzn – czy warto wykonać test?

HPV dotyczy również mężczyzn, ale nie zaleca się rutynowego testowania wszystkich bezobjawowych mężczyzn ani badania partnera wyłącznie z powodu dodatniego wyniku HPV u kobiety. W przypadku brodawek lub innych niepokojących zmian potrzebna jest konsultacja i dobór diagnostyki do miejsca oraz charakteru zmian.

Czy zakażenie HPV można wyleczyć?

Nie ma leczenia, które w sposób pewny usuwa wirusa HPV z organizmu. Leczy się natomiast wywołane przez niego zmiany, takie jak kłykciny kończyste i zmiany przednowotworowe. Ważne jest przestrzeganie zaleconych terminów kontroli, nawet gdy nie występują objawy.

Szczepienia przeciw HPV – gdzie znaleźć informacje?

Szczepienie pomaga zapobiegać nowym zakażeniom typami HPV objętymi szczepionką, ale nie leczy już istniejącej infekcji. Ujemny test HPV nie jest warunkiem szczepienia. Szczegóły opisujemy na stronie szczepienia przeciw HPV w Gdańsku.

Na kwalifikację i szczepienie w naszym centrum można umówić się bezpośrednio do pielęgniarki Edyty Mechlińskiej, która ukończyła kurs specjalistyczny w zakresie szczepień ochronnych. Do szczepień kwalifikują również nasi lekarze, w tym ginekolodzy, onkolodzy i chirurdzy onkologiczni.

Badania HPV i konsultacja ginekologiczna – Gdańsk, Tartaczna 2

Chcesz wykonać badanie HPV lub omówić dodatni wynik? Zapraszamy do Centrum Medycznego Tartaczna 2 w Gdańsku, w Śródmieściu, przy ul. Tartacznej 2. Konsultacje ginekologiczne prowadzą dr Marek Korożan, dr Dominika Kozikowska i dr Volha Khitrun.

Umów wizytę przez rejestrację Centrum Medycznego Tartaczna 2, telefonicznie pod numerem 58 719 10 25 lub przez ZnanyLekarz.