Kolposkopia Gdańsk

Kolposkopia w Gdańsku to badanie umożliwiające dokładną ocenę szyjki macicy, pochwy i sromu w powiększeniu. W Centrum Medycznym Tartaczna 2 wykonujemy kolposkopię między innymi po nieprawidłowym wyniku cytologii LBC, dodatnim wyniku testu HPV wysokiego ryzyka lub w przypadku podejrzenia zmian szyjki macicy.

Kolposkopia pomaga określić, czy konieczne jest pobranie wycinków do badania histopatologicznego. Sam obraz kolposkopowy nie jest jednak ostatecznym rozpoznaniem zmiany przedrakowej ani raka – w przypadku podejrzanego obszaru rozpoznanie ustala się na podstawie wyniku badania histopatologicznego.

Na czym polega kolposkopia?

Kolposkopia polega na oglądaniu szyjki macicy, a w razie potrzeby również pochwy i sromu, za pomocą kolposkopu. Jest to urządzenie optyczne zapewniające odpowiednie oświetlenie i powiększenie badanego obszaru.

Kolposkop pozostaje na zewnątrz ciała pacjentki. Do pochwy wprowadzany jest wziernik, podobnie jak podczas pobierania cytologii. Lekarz ocenia wygląd nabłonka, strefę transformacji, granicę między nabłonkami oraz układ naczyń.

Nieprawidłowy wynik cytologii – co oznacza?

Nieprawidłowy wynik cytologii oznacza, że w pobranym materiale stwierdzono komórki wymagające dalszej oceny. Nie jest to równoznaczne z rozpoznaniem raka szyjki macicy.

Zmiany komórkowe mogą być związane między innymi z zakażeniem HPV wysokiego ryzyka. O dalszym postępowaniu decyduje się na podstawie kategorii cytologicznej, wyniku testu HPV HR, genotypu wirusa, wcześniejszych wyników oraz indywidualnego ryzyka pacjentki.

W systemie Bethesda do nieprawidłowych wyników cytologii należą między innymi:

• ASC-US – atypowe komórki nabłonka płaskiego o nieokreślonym znaczeniu,
• LSIL – zmiana śródnabłonkowa małego stopnia,
• ASC-H – atypowe komórki nabłonka płaskiego, przy których nie można wykluczyć HSIL,
• HSIL – zmiana śródnabłonkowa dużego stopnia,
• AGC – atypowe komórki gruczołowe,
• AIS – gruczolakorak in situ,
• SCC – komórki raka płaskonabłonkowego.

Nie każda z wymienionych kategorii oznacza identyczne postępowanie. Przykładowo wynik ASC-US lub LSIL nie zawsze wymaga natychmiastowej kolposkopii – znaczenie ma również wynik HPV HR i historia wcześniejszych badań.

Test HPV HR a skierowanie na kolposkopię

Dodatni wynik testu HPV HR nie oznacza raka szyjki macicy i nie zawsze prowadzi bezpośrednio do kolposkopii. Zgodnie z algorytmami PTGiP każda pacjentka z dodatnim HPV HR powinna mieć wykonaną uzupełniającą cytologię LBC, a dalsze postępowanie zależy również od wykrytego genotypu wirusa.

• HPV 16 lub HPV 18 dodatni – kolposkopia może być wskazana również wtedy, gdy wynik cytologii LBC jest prawidłowy, czyli NILM.
• Inny typ HPV wysokiego ryzyka i prawidłowy wynik LBC – zazwyczaj zaleca się powtórzenie testu HPV HR po 12 miesiącach.
• HPV HR dodatni i wynik cytologii ASC-US lub wyższy – pacjentka jest kierowana do dalszej diagnostyki, która może obejmować kolposkopię i pobranie wycinków.
• Utrzymujące się zakażenie HPV HR – może stanowić wskazanie do kolposkopii zależnie od wcześniejszych wyników i czasu utrzymywania się zakażenia.

Dokładną ścieżkę postępowania ustala lekarz na podstawie wszystkich wyników, a nie wyłącznie pojedynczego testu.

Ważne w przypadku badań wykonywanych w Tartacznej 2: jeżeli pacjentka wykonała u nas wyłącznie test HPV HR, materiał został pobrany na inne podłoże niż SurePath. Po uzyskaniu dodatniego wyniku konieczna jest kolejna wizyta i pobranie nowej próbki do cytologii płynnej LBC.

Więcej informacji znajduje się również na stronie dotyczącej zakażenia HPV i testu HPV HR.

Wskazania do kolposkopii – kiedy wykonać badanie?

Kolposkopia może być wskazana w szczególności w przypadku:

• nieprawidłowego wyniku cytologii, jeżeli zgodnie z algorytmem wymaga on diagnostyki pogłębionej,
• dodatniego wyniku HPV 16 lub HPV 18, także przy prawidłowym wyniku cytologii LBC,
• dodatniego HPV HR z nieprawidłowym wynikiem cytologii,
• utrzymującego się zakażenia HPV wysokiego ryzyka,
• widocznej, podejrzanej zmiany szyjki macicy, pochwy albo sromu,
• krwawienia po stosunku, krwawienia międzymiesiączkowego lub krwawienia po menopauzie wymagającego oceny szyjki macicy,
• niezgodności pomiędzy wynikiem cytologii, testu HPV i obrazem klinicznym,
• kontroli po rozpoznaniu lub leczeniu zmian śródnabłonkowych szyjki macicy,
• klinicznego podejrzenia raka szyjki macicy – niezależnie od wieku i wcześniejszego wyniku badania przesiewowego,
• nieprawidłowego wyniku badania przesiewowego w ciąży, jeżeli zgodnie z oceną lekarza konieczna jest dalsza diagnostyka.

Sama obecność kłykcin kończystych, nawracających infekcji pochwy, stanu zapalnego lub nieprawidłowości stwierdzonej w USG nie oznacza automatycznie konieczności wykonania kolposkopii. Decyzja zależy od obrazu klinicznego i wyników badań szyjki macicy.

Czy kolposkopię wykonuje się profilaktycznie?

Kolposkopia nie jest podstawowym badaniem przesiewowym i nie zastępuje regularnego testu HPV HR ani cytologii LBC. U pacjentek bez objawów i z prawidłowymi wynikami badań przesiewowych rutynowe wykonywanie kolposkopii zwykle nie jest potrzebne.

Badanie wykonuje się przede wszystkim wtedy, gdy istnieje konkretne wskazanie wynikające z testu HPV, cytologii, wcześniejszej historii choroby, objawów lub nieprawidłowego wyglądu szyjki macicy.

Jak przebiega kolposkopia?

Pacjentka zajmuje miejsce na fotelu ginekologicznym. Lekarz wprowadza do pochwy wziernik, uwidacznia szyjkę macicy i ocenia ją za pomocą kolposkopu pozostającego na zewnątrz ciała.

Na powierzchnię szyjki macicy nakłada się roztwór kwasu octowego, który pomaga uwidocznić nieprawidłowe obszary nabłonka. W wybranych przypadkach wykonywana jest również próba z płynem Lugola.

Lekarz ocenia między innymi:

• rodzaj i widoczność strefy transformacji,
• reakcję nabłonka na kwas octowy i płyn Lugola,
• granice ewentualnej zmiany,
• obecność nieprawidłowych naczyń, punktowania lub mozaiki,
• czy obraz wymaga pobrania wycinków.

Samo badanie trwa zwykle około 10–20 minut. Jeżeli konieczne jest pobranie materiału do badania histopatologicznego, wizyta może potrwać dłużej.

Czy podczas kolposkopii pobiera się wycinki?

Nie podczas każdej kolposkopii konieczne jest pobieranie wycinków. Decyzję podejmuje lekarz na podstawie obrazu kolposkopowego, lokalizacji zmiany, wyników HPV HR i cytologii oraz wcześniejszej historii pacjentki.

Jeżeli widoczny jest podejrzany obszar, lekarz może pobrać jeden lub kilka niewielkich wycinków z szyjki macicy. Materiał zostaje przekazany do badania histopatologicznego, które pozwala potwierdzić lub wykluczyć zmianę śródnabłonkową oraz określić jej stopień.

W niektórych przypadkach konieczna może być również weryfikacja kanału szyjki macicy. Zakres badania ustala kolposkopista odpowiednio do sytuacji klinicznej.

Kolposkopia w ciąży

Kolposkopię można wykonywać w ciąży, jeżeli istnieją ku temu wskazania. Sama ciąża nie zmienia progów kwalifikacji do kolposkopii, jednak dalsze postępowanie diagnostyczne i lecznicze różni się od postępowania u pacjentek niebędących w ciąży.

Zgodnie z rekomendacjami PTGiP w ciąży nie wykonuje się łyżeczkowania kanału szyjki macicy ani biopsji endometrium. Biopsję widocznej zmiany szyjki macicy można pobrać, jeżeli jest potrzebna do wykluczenia choroby inwazyjnej.

Histologicznie potwierdzone zmiany HSIL/CIN 2 lub CIN 3 są w ciąży najczęściej monitorowane za pomocą cytologii i kolposkopii w odstępach ustalonych przez lekarza. Leczenie zmian przedrakowych zwykle odracza się do czasu po porodzie, chyba że istnieje podejrzenie raka inwazyjnego.

Czy kolposkopia wymaga przygotowania?

Na wizytę należy zabrać aktualne oraz wcześniejsze wyniki cytologii, testów HPV, badań histopatologicznych i poprzednich kolposkopii. Pozwala to lekarzowi prawidłowo ocenić ryzyko i zaplanować zakres badania.

Przed kolposkopią zaleca się:

• przez około 24–48 godzin unikać współżycia,
• przez około 48 godzin nie stosować globulek, kremów ani innych preparatów dopochwowych, o ile lekarz nie zaleci inaczej,
• nie wykonywać irygacji pochwy,
• nie używać tamponu bezpośrednio przed badaniem,
• poinformować lekarza o ciąży, stosowaniu leków przeciwkrzepliwych oraz uczuleniu na jod lub inne preparaty.

W jakim dniu cyklu najlepiej wykonać kolposkopię?

Kolposkopii nie trzeba wykonywać w ściśle określonym dniu cyklu. Najlepiej zaplanować ją poza okresem obfitego krwawienia miesiączkowego, ponieważ krew może utrudniać dokładną ocenę szyjki macicy.

Nie ma konieczności ograniczania badania wyłącznie do okresu pomiędzy 10. a 20. dniem cyklu. W przypadku pilnych wskazań termin badania ustala lekarz niezależnie od fazy cyklu.

Czy kolposkopia jest bolesna?

Samo oglądanie szyjki macicy za pomocą kolposkopu nie powinno powodować bólu. Dyskomfort może być związany z założeniem wziernika lub kontaktem szyjki macicy z roztworem kwasu octowego.

Pobranie wycinka może wywołać krótkotrwałe szczypnięcie, ból przypominający skurcz miesiączkowy lub niewielkie krwawienie. Odczucia różnią się pomiędzy pacjentkami.

Po biopsji może wystąpić skąpe plamienie albo ciemna wydzielina związana z zastosowanym środkiem hamującym krwawienie. Lekarz przekaże zalecenia dotyczące współżycia, tamponów, kąpieli i aktywności po badaniu.

Co może wykryć kolposkopia?

Kolposkopia pozwala zidentyfikować obszary nabłonka wymagające dokładniejszej oceny i wybrać właściwe miejsce pobrania wycinka. Badanie może uwidocznić zmiany sugerujące:

• zmiany śródnabłonkowe małego lub dużego stopnia,
• zmiany gruczołowe,
• podejrzenie raka inwazyjnego,
• nieprawidłowości nabłonka pochwy lub sromu,
• polipy, zmiany zapalne, zanikowe lub pourazowe.

Kolposkopia może wskazywać na charakter zmiany, ale ostateczne rozpoznanie CIN, AIS albo raka ustala się na podstawie badania histopatologicznego pobranego materiału.

Czy prawidłowy wynik kolposkopii kończy diagnostykę?

Prawidłowy obraz kolposkopowy nie zawsze oznacza zakończenie diagnostyki. Znaczenie ma zgodność wyniku kolposkopii z cytologią, testem HPV HR i wcześniejszymi wynikami.

Dalsze postępowanie może być konieczne szczególnie wtedy, gdy:

• strefa transformacji nie jest w całości widoczna,
• wynik cytologii wskazuje na zmianę wysokiego stopnia,
• utrzymuje się zakażenie HPV wysokiego ryzyka,
• występuje rozbieżność pomiędzy wynikami badań,
• pacjentka ma niepokojące objawy lub widoczną zmianę szyjki macicy.

W takiej sytuacji lekarz może zalecić kontrolny test HPV HR, cytologię LBC, ponowną kolposkopię, pobranie wycinków lub inną metodę diagnostyczną.

Kolposkopia Gdańsk – jak umówić badanie?

Kolposkopię wykonujemy w Centrum Medycznym Tartaczna 2 przy ul. Tartacznej 2/1a w Śródmieściu Gdańska. Na badanie zapraszamy do dr Volhy (Olgi) Khitrun oraz dr Dominiki Kozikowskiej.

W celu umówienia badania zadzwoń pod numer 58 719 10 25, napisz na adres kontakt@tartaczna2.pl lub skorzystaj ze strony Kontakt.

Profile lekarzy: dr Volha Khitrun, dr Dominika Kozikowska.

Umów wizytę, wybierając termin w kalendarzu poniżej, lub skontaktuj się z rejestracją Centrum Medycznego Tartaczna 2: 58 719 10 25, kontakt@tartaczna2.pl.

Przeczytaj również informacje o cytologii płynnej LBC, teście HPV HR oraz naszej poradni ginekologicznej w Gdańsku.