Biopsja tarczycy

Biopsja cienkoigłowa tarczycy, określana jako BAC lub BACC, polega na pobraniu komórek z wybranego guzka do badania cytologicznego. Badanie wykonuje się pod kontrolą USG, co pozwala precyzyjnie wprowadzić igłę do ocenianej zmiany. W Centrum Medycznym Tartaczna 2 w Gdańsku biopsje tarczycy wykonują dr Artur Antolak oraz dr Kamil Drucis.

Nie każdy guzek tarczycy wymaga biopsji. Podstawą kwalifikacji są konsultacja lekarska i obraz USG, uzupełnione o wyniki badań laboratoryjnych oraz wcześniejszą dokumentację. Większość guzków ma charakter łagodny.

Kiedy wykonuje się biopsję tarczycy?

Lekarz ocenia wskazania do BAC na podstawie wielkości guzka, jego cech w USG, kategorii ryzyka, np. EU-TIRADS, oraz sytuacji klinicznej pacjenta. Znaczenie mogą mieć podejrzane węzły chłonne, wcześniejsze napromienianie okolicy szyi lub rodzinne występowanie określonych nowotworów tarczycy.

Biopsję rozważa się także wtedy, gdy wcześniejszy wynik był niediagnostyczny albo nie pasuje do obrazu USG. Samo powiększenie tarczycy czy rozpoznanie choroby Hashimoto nie oznacza konieczności wykonania biopsji. Zapalenie Hashimoto rozpoznaje się zwykle na podstawie oceny klinicznej, badań krwi i, gdy jest to potrzebne, USG.

Jak przygotować się do biopsji tarczycy?

Biopsja cienkoigłowa zwykle nie wymaga pozostawania na czczo. Na wizytę zabierz opis i dostępne obrazy ostatniego USG tarczycy, wyniki wcześniejszych biopsji oraz listę przyjmowanych leków. Jeśli otrzymałeś indywidualne zalecenia przed badaniem, zastosuj się do nich.

• Poinformuj lekarza o lekach przeciwkrzepliwych i przeciwpłytkowych, zaburzeniach krzepnięcia oraz wcześniejszych problemach z krwawieniem.
• Nie odstawiaj ani nie zmieniaj leków samodzielnie. Ewentualne modyfikacje leczenia wymagają ustalenia z lekarzem.
• Zgłoś uczulenia, zakażenie skóry w miejscu planowanego wkłucia oraz inne istotne choroby.

Zaburzenia krzepnięcia lub zakażenie w miejscu wkłucia mogą wymagać dodatkowej oceny albo zmiany terminu badania. Samo przyjmowanie leków przeciwkrzepliwych nie oznacza automatycznie, że biopsji nie można wykonać.

Jak przebiega biopsja cienkoigłowa tarczycy?

Pacjent leży na plecach z odpowiednio ułożoną głową. Lekarz ocenia tarczycę w USG, odkaża skórę i wprowadza cienką igłę do wybranego guzka. Pobranie może wymagać kilku wkłuć. Podczas wkłucia należy pozostawać nieruchomo i zgodnie z poleceniem lekarza powstrzymać się od mówienia oraz przełykania.

Po pobraniu materiału miejsce wkłucia jest uciskane i w razie potrzeby zabezpieczane opatrunkiem. Zabieg wykonuje się ambulatoryjnie, bez konieczności pobytu w szpitalu. Czas wizyty zależy między innymi od liczby ocenianych zmian.

Czy biopsja tarczycy boli?

Wkłucie może powodować krótkotrwałe ukłucie, ucisk lub dyskomfort. Badanie jest zazwyczaj dobrze tolerowane, ale odczuwanie bólu jest indywidualne. Sposób znieczulenia, jeśli jest potrzebne, dobiera lekarz. Po biopsji możliwe są niewielka tkliwość i zasinienie w miejscu pobrania.

Zalecenia po biopsji tarczycy

Po krótkiej obserwacji pacjent zwykle może wrócić do codziennych czynności. Należy przestrzegać otrzymanych zaleceń dotyczących ucisku, opatrunku i ograniczenia intensywnego wysiłku bezpośrednio po badaniu.

Możliwe powikłania obejmują krwawienie lub krwiak, a rzadziej zakażenie. Narastający obrzęk szyi, trudności w oddychaniu lub gwałtowne pogorszenie samopoczucia wymagają natychmiastowej pomocy medycznej. Utrzymujące się krwawienie, nasilający się ból lub gorączkę należy zgłosić lekarzowi.

Wynik biopsji tarczycy – badanie cytologiczne

Komórki pobrane podczas BAC ocenia pod mikroskopem specjalista patomorfologii. Jest to badanie cytologiczne. Badanie histopatologiczne dotyczy fragmentu tkanki lub zmiany usuniętej podczas operacji i pozwala ocenić również jej budowę.

Wynik biopsji pomaga określić charakter guzka i zaplanować dalsze postępowanie, ale nie zawsze daje jednoznaczną odpowiedź. Materiał może być niewystarczający, a niektórych zmian nie da się ostatecznie rozróżnić na podstawie samych komórek. Wynik trzeba zestawić z obrazem USG i sytuacją kliniczną.

Co oznaczają kategorie Bethesda?

Wyniki cytologiczne biopsji tarczycy opisuje się najczęściej za pomocą sześciu kategorii systemu Bethesda:

• Bethesda I – wynik niediagnostyczny. Pobrany materiał nie pozwala na wiarygodną ocenę. Zwykle potrzebne jest ponowne pobranie pod kontrolą USG.
• Bethesda II – zmiana łagodna. Najczęściej zaleca się obserwację. Termin kontroli i ewentualnej kolejnej biopsji zależy od cech guzka oraz jego zmian w czasie.
• Bethesda III – atypia o nieokreślonym znaczeniu. Nie oznacza rozpoznania raka. Lekarz może zalecić ponowną biopsję, obserwację lub dalszą diagnostykę; w wybranych przypadkach rozważa się badania molekularne bądź operację.
• Bethesda IV – nowotwór pęcherzykowy. W starszych opisach można spotkać określenie „podejrzenie nowotworu pęcherzykowego”. Kategoria nie przesądza o złośliwości. Rozróżnienie gruczolaka od raka pęcherzykowego często wymaga oceny histopatologicznej po operacji.
• Bethesda V – podejrzenie złośliwości. Wymaga sprawnej konsultacji specjalistycznej i ustalenia dalszego postępowania, najczęściej chirurgicznego.
• Bethesda VI – zmiana złośliwa. Wynik wskazuje na nowotwór złośliwy. Dalszy plan zależy od jego rodzaju, wielkości i zaawansowania oraz stanu zdrowia pacjenta.

W wybranych przypadkach bardzo małego raka brodawkowatego o niskim ryzyku specjalistyczny ośrodek może zaproponować aktywny nadzór zamiast natychmiastowej operacji. Taką decyzję podejmuje się indywidualnie po pełnej ocenie. Sam numer kategorii Bethesda nie zastępuje konsultacji lekarskiej.

Ile czeka się na wynik biopsji tarczycy?

Orientacyjny czas oczekiwania na wynik badania cytologicznego w naszym centrum wynosi około 30 dni. Dodatkowe badania lub konsultacja materiału mogą wydłużyć ten termin. Po odebraniu wyniku umów jego omówienie z lekarzem prowadzącym diagnostykę.

Jeżeli rozpoznanie wymaga konsultacji onkologicznej dotyczącej dalszego leczenia, w naszym centrum przyjmuje również dr Magdalena Korożan, onkolog kliniczny i radioterapeuta onkologiczny.

Biopsja tarczycy Gdańsk – lekarz i rejestracja

Biopsję cienkoigłową tarczycy pod kontrolą USG w Centrum Medycznym Tartaczna 2 wykonują dr Artur Antolak, specjalista patomorfologii, oraz dr Kamil Drucis, specjalista chirurgii onkologicznej.

Termin możesz zarezerwować w kalendarzu pod tekstem lub przez rejestrację centrum. Zadzwoń pod numer 58 719 10 25 albo napisz na kontakt@tartaczna2.pl. Przy rejestracji zaznacz, że chodzi o biopsję tarczycy.