


Endometrioza jest przewlekłą chorobą, która może powodować silne bóle miesiączkowe, przewlekły ból miednicy, dolegliwości podczas współżycia oraz trudności z zajściem w ciążę. Objawy bywają zróżnicowane, a ich nasilenie nie zawsze odpowiada rozległości zmian.
W Centrum Medycznym Tartaczna 2 w Gdańsku prowadzimy konsultacje, diagnostykę i leczenie pacjentek z podejrzeniem lub rozpoznaniem endometriozy. Pacjentki konsultują dr Marek Korożan oraz dr Dominika Kozikowska.
W zależności od objawów i dotychczasowych wyników diagnostyka może obejmować konsultację ginekologiczną, eksperckie USG endometriozy w Gdańsku, rezonans magnetyczny miednicy lub dodatkowe badania diagnostyczne.
Endometrium to błona śluzowa wyściełająca jamę macicy, która podlega zmianom podczas cyklu miesiączkowego. Endometrioza jest natomiast chorobą, w której tkanka podobna do endometrium występuje poza jamą macicy.
Zmiany endometrialne mogą wywoływać przewlekły stan zapalny, włóknienie i powstawanie zrostów. Endometrioza może obejmować między innymi:
Dokładna przyczyna powstawania endometriozy nie została dotychczas jednoznacznie ustalona. Uważa się, że w jej rozwoju uczestniczą między innymi czynniki hormonalne, immunologiczne, zapalne, genetyczne i środowiskowe.
Endometrioza i adenomioza są chorobami powiązanymi, ale nie są tym samym schorzeniem. W endometriozie tkanka podobna do endometrium występuje poza jamą macicy. W adenomiozie podobna tkanka znajduje się w mięśniu macicy, czyli myometrium.
Obie choroby mogą współistnieć i powodować bolesne lub obfite miesiączki. Cechy adenomiozy mogą być oceniane podczas specjalistycznego badania USG.
Endometrioza najczęściej występuje u kobiet w wieku rozrodczym, ale jej objawy mogą rozpocząć się już w okresie dojrzewania. Dolegliwości mogą również utrzymywać się po menopauzie, zwłaszcza u pacjentek z wcześniej rozpoznaną chorobą.
Szacuje się, że endometrioza dotyczy około 10% kobiet w wieku rozrodczym. U części pacjentek choroba przebiega bez charakterystycznych objawów i zostaje wykryta podczas diagnostyki niepłodności albo badania obrazowego wykonywanego z innego powodu.
Do objawów, które mogą wskazywać na endometriozę, należą:
Nasilenie bólu nie musi odpowiadać stopniowi zaawansowania choroby. Niewielkie zmiany mogą powodować bardzo silne dolegliwości, natomiast rozległa endometrioza może czasami dawać stosunkowo niewiele objawów.
Konsultacja jest wskazana, jeżeli ból miesiączkowy utrudnia codzienne funkcjonowanie, powoduje nieobecności w pracy lub szkole albo wymaga regularnego przyjmowania leków przeciwbólowych.
Diagnostykę warto rozpocząć również przy bólu podczas współżycia, wypróżniania lub oddawania moczu, dolegliwościach jelitowych nasilających się podczas miesiączki oraz w przypadku trudności z zajściem w ciążę.
Silny ból miesiączkowy nie powinien być automatycznie uznawany za normalną część cyklu. Wczesna konsultacja pozwala zaplanować odpowiednie badania i leczenie objawów.
Diagnostyka endometriozy powinna być dobierana indywidualnie. Może obejmować:
Obecnie laparoskopia nie jest konieczna u każdej pacjentki przed rozpoznaniem i rozpoczęciem leczenia. W wielu przypadkach decyzje kliniczne można podejmować na podstawie objawów, badania lekarskiego oraz odpowiednio wykonanego USG lub rezonansu magnetycznego.
Prawidłowy wynik USG nie wyklucza wszystkich postaci endometriozy. Szczególnie drobne, powierzchowne ogniska otrzewnowe mogą nie być widoczne w badaniach obrazowych. Wynik należy zawsze interpretować łącznie z objawami i badaniem klinicznym.
Eksperckie USG endometriozy jest bardziej rozbudowane niż standardowe USG ginekologiczne. Jego celem jest nie tylko ocena macicy i jajników, lecz także systematyczne poszukiwanie oraz mapowanie zmian w różnych obszarach miednicy.
Podczas badania lekarz może ocenić między innymi:
W Centrum Medycznym Tartaczna 2 eksperckie USG endometriozy wykonuje dr Dominika Kozikowska. Ocena przeprowadzana jest w sposób ukierunkowany na endometriozę, a wykryte zmiany mogą zostać opisane zgodnie z klasyfikacją #Enzian.
Dr Marek Korożan prowadzi konsultacje, diagnostykę i leczenie pacjentek z endometriozą, natomiast eksperckie USG endometriozy z opisem według #Enzian jest odrębnym badaniem wykonywanym przez dr Dominikę Kozikowską.
Sprawdź, jak wygląda eksperckie USG endometriozy w Gdańsku i jak przygotować się do badania.
#Enzian jest systemem służącym do uporządkowanego opisywania lokalizacji i rozległości endometriozy. Może być wykorzystywany w diagnostyce obrazowej oraz podczas leczenia operacyjnego.
Opis według #Enzian pomaga określić, które obszary miednicy są zajęte przez chorobę, oszacować wielkość zmian i ułatwić przekazywanie informacji pomiędzy ginekologiem, radiologiem oraz zespołem operacyjnym. Jest to szczególnie istotne przy endometriozie głębokiej i podczas planowania ewentualnego zabiegu.
Rezonans magnetyczny miednicy może uzupełnić diagnostykę endometriozy, szczególnie gdy wynik USG nie jest jednoznaczny, zmiany są rozległe albo potrzebne jest dokładniejsze mapowanie choroby przed planowanym leczeniem operacyjnym.
MRI może być przydatne między innymi przy podejrzeniu endometriozy głębokiej obejmującej jelito, pęcherz moczowy, moczowody lub inne trudno dostępne obszary. Może być również zalecane, gdy wykonanie pełnego badania przezpochwowego jest niemożliwe albo jego zakres jest ograniczony.
Rezonans powinien zostać wykonany według protokołu przeznaczonego do diagnostyki endometriozy i oceniony przez radiologa mającego doświadczenie w obrazowaniu tej choroby.
O wyborze pomiędzy eksperckim USG a rezonansem magnetycznym decyduje lekarz, uwzględniając objawy, dotychczasowe wyniki oraz planowane leczenie. Badania te mogą się wzajemnie uzupełniać.
Prawidłowy wynik USG lub MRI nie wyklucza powierzchownej endometriozy otrzewnowej, ponieważ drobne ogniska mogą pozostawać niewidoczne w badaniach obrazowych.
Stężenie CA-125 może być podwyższone u części pacjentek z endometriozą, ale jest to marker nieswoisty. Prawidłowy wynik nie wyklucza choroby, a podwyższona wartość może występować również w innych stanach. Dlatego CA-125 nie powinien być wykorzystywany samodzielnie do potwierdzania ani wykluczania endometriozy.
W wybranych sytuacjach lekarz może omówić wykonanie dodatkowego badania, takiego jak test EndoRNA na endometriozę. Jest to badanie uzupełniające, którego wynik należy interpretować razem z objawami, badaniem lekarskim i diagnostyką obrazową.
Test EndoRNA nie zastępuje eksperckiego USG ani rezonansu magnetycznego i nie pozwala określić lokalizacji, rozległości ani stopnia zaawansowania zmian. O zasadności jego wykonania powinien zdecydować lekarz po analizie całego obrazu klinicznego.
Leczenie endometriozy dobiera się indywidualnie, uwzględniając nasilenie objawów, lokalizację zmian, wiek pacjentki, wcześniejsze leczenie oraz plany dotyczące ciąży.
W łagodzeniu dolegliwości mogą być stosowane leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Ich rodzaj oraz sposób przyjmowania powinny zostać dopasowane do stanu zdrowia pacjentki.
Leczenie hormonalne może ograniczać aktywność choroby i zmniejszać dolegliwości bólowe. W zależności od wskazań lekarz może rozważyć między innymi preparaty estrogenowo-progestagenowe, progestageny, system wewnątrzmaciczny uwalniający lewonorgestrel albo leki wpływające na działanie gonadoliberyny.
Leczenie hormonalne nie jest stosowane w celu zwiększenia szans na naturalne zajście w ciążę w okresie jego przyjmowania. Wybór terapii powinien uwzględniać plany rozrodcze pacjentki, przeciwwskazania i możliwe działania niepożądane.
Leczenie chirurgiczne może polegać na usunięciu ognisk endometriozy, torbieli endometrialnych i zrostów. Zakres operacji zależy od umiejscowienia zmian, nasilenia dolegliwości oraz planów dotyczących płodności.
W przypadku podejrzenia endometriozy głębokiej obejmującej jelito, pęcherz moczowy lub moczowody szczególnie ważne jest wcześniejsze mapowanie zmian oraz zaplanowanie leczenia przez odpowiednio doświadczony zespół.
Usunięcie macicy nie jest rutynowym sposobem leczenia endometriozy i nie zawsze prowadzi do ustąpienia wszystkich objawów, ponieważ ogniska choroby mogą znajdować się poza macicą.
Endometrioza może wpływać na płodność między innymi poprzez obecność zrostów, zaburzenie anatomii miednicy, zmiany w jajnikach lub stan zapalny. Rozpoznanie endometriozy nie oznacza jednak, że ciąża jest niemożliwa.
Postępowanie zależy od wieku pacjentki, rezerwy jajnikowej, drożności jajowodów, nasilenia choroby, wyników badania nasienia partnera oraz czasu trwania starań o ciążę. W zależności od sytuacji lekarz może zalecić dalsze starania naturalne, leczenie operacyjne albo konsultację w ośrodku leczenia niepłodności.
Endometrioza jest chorobą przewlekłą. Leczenie może skutecznie zmniejszać dolegliwości, poprawiać jakość życia i ograniczać wpływ choroby na płodność, jednak u części pacjentek objawy mogą nawracać po zakończeniu leczenia farmakologicznego albo po operacji.
Dlatego ważne są indywidualny plan postępowania, regularna kontrola oraz dostosowanie leczenia do aktualnych objawów i planów pacjentki.
Jeżeli podejrzewasz u siebie endometriozę, masz już rozpoznaną chorobę albo potrzebujesz omówienia dalszego leczenia, możesz umówić konsultację u dr. Marka Korożana lub dr Dominiki Kozikowskiej.
Eksperckie USG endometriozy z opisem zmian według klasyfikacji #Enzian wykonuje dr Dominika Kozikowska. Ze względu na specjalistyczny charakter badania i duże zainteresowanie warto rezerwować jego termin z wyprzedzeniem. Rejestracja może przekazać informację o najbliższym wolnym terminie oraz możliwości wpisania na listę rezerwową.
Umów wizytę przez formularz kontaktowy lub rejestrację telefoniczną pod numerem 58 719 10 25.
Rezerwacja przez portal ZnanyLekarz:
Zobacz również: ginekolog Gdańsk – ginekologia i położnictwo.