


Test EndoRNA na endometriozę jest małoinwazyjnym badaniem laboratoryjnym wykonywanym z próbki endometrium, czyli błony śluzowej jamy macicy. Wynik może wspierać lekarza w diagnostyce endometriozy, ale powinien być interpretowany razem z objawami pacjentki, badaniem ginekologicznym oraz wynikami badań obrazowych.
W Centrum Medycznym Tartaczna 2 w Gdańsku test EndoRNA jest dostępny jako jedna z dodatkowych metod diagnostycznych. Nie zastępuje jednak eksperckiego USG endometriozy ani rezonansu magnetycznego, ponieważ nie pozwala określić lokalizacji i rozległości zmian.
EndoRNA to test diagnostyczny wykorzystujący metodę qRT-PCR. Badanie polega na oznaczeniu względnego poziomu ekspresji genu FUT4, traktowanego jako marker związany z endometriozą, w odniesieniu do genu referencyjnego GAPDH.
Do przeprowadzenia analizy potrzebna jest próbka endometrium pobrana z jamy macicy w odpowiedniej fazie cyklu miesiączkowego. Materiał zabezpiecza się w specjalnym podłożu, a następnie przekazuje do laboratorium wykonującego analizę molekularną.
Test może stanowić dodatkowy element diagnostyki u pacjentek, u których występują objawy sugerujące endometriozę, zwłaszcza gdy dotychczasowe badania nie pozwoliły na jednoznaczną ocenę ich przyczyny.
Test nie polega na analizie enzymów ani komórek układu odpornościowego. W pobranym materiale oceniana jest ekspresja mRNA genu FUT4. Analizę wykonuje się metodą ilościowej reakcji łańcuchowej polimerazy z odwrotną transkrypcją, czyli qRT-PCR.
Wynik wskazuje, czy poziom badanego markera przemawia za zwiększonym prawdopodobieństwem występowania endometriozy. Nie pokazuje jednak miejsca występowania ognisk, ich wielkości ani stopnia zaawansowania choroby.

Wykonanie testu EndoRNA można rozważyć u pacjentek, u których występują objawy mogące wskazywać na endometriozę, takie jak:
Decyzja o wykonaniu testu powinna zostać podjęta po konsultacji ginekologicznej. Lekarz ocenia, czy w konkretnej sytuacji badanie może dostarczyć informacji przydatnych w dalszym postępowaniu.
Materiał pobierany jest z jamy macicy metodą biopsji aspiracyjnej endometrium. Lekarz wprowadza przez kanał szyjki macicy cienki, jednorazowy cewnik typu Pipelle, za pomocą którego pobiera niewielką próbkę błony śluzowej macicy.
Pobranie trwa zwykle kilka minut. Może powodować krótkotrwały ból przypominający skurcze miesiączkowe. U części pacjentek po badaniu może wystąpić niewielkie plamienie lub pobolewanie podbrzusza.
Próbka umieszczana jest w płynie zabezpieczającym RNA i przekazywana do laboratorium, gdzie przeprowadza się ekstrakcję mRNA oraz oznaczenie ekspresji genu FUT4.
Zgodnie z przeznaczeniem testu materiał z endometrium pobierany jest w fazie wydzielniczej cyklu miesiączkowego. Właściwy termin ustala lekarz na podstawie długości i regularności cyklu pacjentki oraz dostępnych informacji o owulacji.
Przed badaniem należy poinformować lekarza o:
Ostatecznej kwalifikacji do pobrania materiału dokonuje lekarz.
Według danych przedstawionych przez producenta w badaniu walidacyjnym test uzyskał czułość diagnostyczną 94,12% oraz swoistość 89,29%. Czułość określa zdolność testu do wykrywania choroby u osób, które ją mają, natomiast swoistość opisuje prawdopodobieństwo prawidłowego wyniku u osób bez choroby.
Parametrów tych nie należy utożsamiać z gwarancją rozpoznania ani określać ogólnie jako „95% skuteczności”. Jak każde badanie diagnostyczne, test EndoRNA może dać wynik fałszywie dodatni albo fałszywie ujemny. Jego wynik musi zostać oceniony przez lekarza w kontekście całego obrazu klinicznego.
Dodatni wynik zwiększa prawdopodobieństwo występowania endometriozy, ale nie określa lokalizacji, postaci ani stopnia zaawansowania choroby. Sam wynik nie pozwala również zaplanować ewentualnego leczenia operacyjnego.
W zależności od objawów i wyników pozostałych badań lekarz może zalecić dalszą diagnostykę obrazową, leczenie zachowawcze albo konsultację w ośrodku zajmującym się leczeniem endometriozy.
Ujemny wynik zmniejsza prawdopodobieństwo endometriozy, ale nie wyklucza jej całkowicie. Jeśli objawy są charakterystyczne lub utrzymują się pomimo ujemnego wyniku, diagnostyka powinna być kontynuowana zgodnie z oceną lekarza.
Szczególnego znaczenia nabierają wtedy badania obrazowe, przede wszystkim specjalistyczne USG przezpochwowe, a w wybranych przypadkach rezonans magnetyczny miednicy.
Nie. Test EndoRNA i badania obrazowe dostarczają innych informacji. Test laboratoryjny może wspierać ocenę prawdopodobieństwa choroby, natomiast USG i rezonans magnetyczny służą do poszukiwania i lokalizacji widocznych zmian.
Eksperckie USG endometriozy pozwala ocenić między innymi jajniki, ruchomość narządów miednicy, zatokę Douglasa, więzadła krzyżowo-maciczne oraz wybrane odcinki jelita, pęcherz moczowy i inne okolice, w których mogą występować zmiany endometrialne.
W Centrum Medycznym Tartaczna 2 eksperckie USG endometriozy wykonuje dr Dominika Kozikowska. W przypadkach wymagających dokładniejszego mapowania zmian lub przygotowania do leczenia operacyjnego lekarz może zalecić również rezonans magnetyczny wykonany według odpowiedniego protokołu.
Diagnostyka endometriozy może obejmować:
Współczesne zalecenia nie wymagają wykonywania laparoskopii u każdej pacjentki wyłącznie w celu potwierdzenia endometriozy. Postępowanie dobiera się indywidualnie, zależnie od objawów, wyników badań obrazowych, planów dotyczących ciąży oraz skuteczności dotychczasowego leczenia.
Więcej informacji o objawach i możliwościach leczenia znajduje się na stronie endometrioza Gdańsk – diagnostyka i leczenie.
Czas wykonania analizy zależy od aktualnej organizacji i obciążenia laboratorium. Informację o przewidywanym terminie uzyskania wyniku pacjentka otrzymuje podczas kwalifikacji lub pobrania materiału.
Po otrzymaniu wyniku wskazana jest jego interpretacja przez lekarza, który odniesie go do objawów, badania ginekologicznego oraz wykonanych wcześniej badań obrazowych.
Test EndoRNA jest dostępny w Centrum Medycznym Tartaczna 2 w Gdańsku jako dodatkowa metoda wspierająca diagnostykę endometriozy. O zasadności wykonania badania oraz terminie pobrania materiału decyduje lekarz po przeprowadzeniu konsultacji.
Zapraszamy do rejestracji wizyty u dr. Marka Korożana lub dr Dominiki Kozikowskiej.
Termin można zarezerwować poprzez stronę kontaktową Centrum Medycznego Tartaczna 2 albo telefonicznie pod numerem 58 719 10 25.
Rejestracja przez ZnanyLekarz: dr Marek Korożan lub dr Dominika Kozikowska.

