Niedoczynność tarczycy w ciąży – diagnostyka i leczenie w Gdańsku

Niedoczynność tarczycy w ciąży oznacza, że organizm nie otrzymuje wystarczającej ilości hormonów tarczycy. Są one ważne dla zdrowia przyszłej mamy oraz rozwoju dziecka, szczególnie jego układu nerwowego. Choroba może być rozpoznana przed ciążą lub dopiero podczas badań wykonywanych w jej trakcie.

W Centrum Medycznym Tartaczna 2 w Gdańsku zapewniamy konsultacje endokrynologiczne, badania laboratoryjne i opiekę położniczą dla pacjentek z niedoczynnością tarczycy w ciąży.

Skąd bierze się niedoczynność tarczycy w ciąży?

Częstą przyczyną jest choroba Hashimoto, czyli autoimmunologiczne zapalenie tarczycy. Niedoczynność może również występować po usunięciu tarczycy lub przebytym leczeniu jodem promieniotwórczym. W ciąży rośnie zapotrzebowanie na hormony tarczycy, dlatego dotychczasowa dawka leku może wymagać zmiany.

Objawy niedoczynności tarczycy w ciąży

Możliwe objawy obejmują:

• utrzymujące się zmęczenie, osłabienie i senność,
• większą wrażliwość na zimno,
• zaparcia i suchość skóry,
• problemy z koncentracją i pogorszenie nastroju,
• przyrost masy ciała większy niż oczekiwany na danym etapie ciąży.

Podobne dolegliwości mogą towarzyszyć prawidłowej ciąży. Z kolei niedoczynność tarczycy, zwłaszcza łagodna, może przebiegać bezobjawowo. Rozpoznanie wymaga badań krwi i oceny lekarskiej.

TSH w ciąży – normy i badania diagnostyczne

Podstawowym badaniem jest oznaczenie TSH. Przy podejrzeniu niedoczynności lekarz ocenia także fT4, czyli wolną tyroksynę. Wyniki należy interpretować z uwzględnieniem tygodnia ciąży oraz zakresów referencyjnych właściwych dla ciąży i metody laboratoryjnej.

TSH powyżej 2,5 mIU/l nie oznacza automatycznie niedoczynności tarczycy ani konieczności rozpoczęcia leczenia. Ocenę wyniku i dalsze postępowanie należy omówić z lekarzem.

W najczęstszej, pierwotnej niedoczynności tarczycy rozróżniamy:

• niedoczynność jawną – podwyższone TSH i obniżone fT4,
• niedoczynność subkliniczną – podwyższone TSH przy prawidłowym fT4.

Przeciwciała anty-TPO mogą pomóc ustalić autoimmunologiczną przyczynę zaburzeń. Ich obecność przy prawidłowej czynności tarczycy nie jest równoznaczna z niedoczynnością. Zakres dodatkowych badań dobiera lekarz.

Jak niedoczynność tarczycy wpływa na ciążę i dziecko?

Nieleczona lub niewyrównana niedoczynność, szczególnie o dużym nasileniu, zwiększa ryzyko poronienia, nadciśnienia ciążowego, stanu przedrzucawkowego i przedwczesnego porodu. Niedobór hormonów tarczycy może także niekorzystnie wpływać na rozwój układu nerwowego dziecka. Hormony pochodzące od matki mają szczególne znaczenie we wczesnej ciąży.

Ryzyko zależy od stopnia zaburzeń i skuteczności leczenia. Sam nieprawidłowy wynik TSH nie oznacza, że doszło do uszkodzenia płodu. Odpowiednio prowadzone leczenie i regularne kontrole pomagają ograniczyć ryzyko powikłań.

Leczenie niedoczynności tarczycy w ciąży

Podstawowym lekiem stosowanym w leczeniu niedoczynności jest lewotyroksyna, która uzupełnia niedobór hormonu T4. Można ją stosować w ciąży. Dawkę dobiera lekarz na podstawie wyników badań, wcześniejszego leczenia i etapu ciąży.

W łagodnych zaburzeniach, w tym niedoczynności subklinicznej, decyzja o leczeniu jest indywidualna. Znaczenie mają wysokość TSH, fT4, moment rozpoznania oraz utrzymywanie się nieprawidłowości. Lekarz może zalecić szybkie powtórzenie badań przed podjęciem decyzji.

Jeśli już leczysz niedoczynność tarczycy i dowiesz się o ciąży, skontaktuj się możliwie szybko z lekarzem. Może być potrzebna zmiana dawki i wcześniejsza kontrola TSH. Zastosuj plan postępowania ustalony wcześniej z lekarzem albo uzgodnij z nim dalsze dawkowanie. Nie odstawiaj leku z powodu ciąży.

Jak przyjmować lewotyroksynę w ciąży?

• Przyjmuj lek regularnie, zgodnie z zaleceniami lekarza i instrukcją danego preparatu.
• Tabletki zwykle przyjmuje się na czczo, popijając wodą, 30–60 minut przed śniadaniem.
• Zachowaj co najmniej 4 godziny odstępu między lewotyroksyną a preparatami żelaza lub wapnia, również suplementami dla ciężarnych zawierającymi te składniki.

Jak często kontrolować TSH podczas ciąży?

U pacjentek leczonych z powodu niedoczynności kontrolę TSH wykonuje się zwykle co około 4 tygodnie w pierwszej połowie ciąży oraz po zmianach dawkowania. Lekarz ustala również terminy badań w dalszej części ciąży, w tym kontrolę w okolicy 30. tygodnia. W razie potrzeby ocenia także fT4.

Na wizyty przynoś wcześniejsze wyniki, informację o tygodniu ciąży oraz listę leków i suplementów. Ułatwia to ocenę skuteczności leczenia.

Czy USG tarczycy jest potrzebne w ciąży?

USG pozwala ocenić budowę tarczycy i można je wykonywać w ciąży. Lekarz może je zalecić między innymi przy powiększeniu gruczołu, wyczuwalnym guzku lub potrzebie wyjaśnienia zmian w jego strukturze. Nie jest konieczne u każdej pacjentki z podwyższonym TSH i nie zastępuje badań hormonalnych.

Niedoczynność tarczycy po porodzie i karmienie piersią

Po porodzie zapotrzebowanie na lewotyroksynę może się zmniejszyć. U kobiet leczonych przed ciążą lekarz często zaleca powrót do wcześniejszej dawki i kontrolę TSH po około 6 tygodniach.

Jeśli leczenie rozpoczęto dopiero w ciąży, jego dalsza konieczność zależy od przyczyny i nasilenia zaburzeń. Część pacjentek wymaga długotrwałego leczenia, a u innych możliwe jest zmniejszenie dawki lub odstawienie leku pod kontrolą lekarza. Lewotyroksynę można stosować podczas karmienia piersią.

Niedoczynność tarczycy w ciąży – endokrynolog w Gdańsku

W Centrum Medycznym Tartaczna 2 opieka nad pacjentką z niedoczynnością tarczycy w ciąży obejmuje współpracę endokrynologa i ginekologa prowadzącego ciążę:

• dr Anna Florysiak – konsultacje endokrynologiczne, diagnostyka, dobór leczenia i kontrola czynności tarczycy w ciąży,
• dr Marek Korożan – opieka ginekologiczno-położnicza i prowadzenie ciąży, również u pacjentek z chorobami tarczycy,
• dr Ewa Kołyszko – USG tarczycy, jeśli istnieją wskazania do badania.

W naszym punkcie pobrań możesz wykonać zlecone badania laboratoryjne bez wcześniejszej rejestracji. Aktualne godziny pracy oraz przygotowanie do pobrania krwi potwierdź w recepcji.

Umów konsultację przez ZnanyLekarz lub skontaktuj się z rejestracją: telefon 58 719 10 25, e-mail kontakt@tartaczna2.pl. Przy rezerwacji poinformuj, że jesteś w ciąży.