Tartaczna 2
Poznaj jakość opieki zdrowotnej w stylu Tartaczna2!
wstecz
Nieprawidłowy wynik glukozy lub krzywej cukrowej w ciąży wymaga konsultacji. W Centrum Medycznym Tartaczna 2 w Gdańsku oferujemy badania laboratoryjne oraz opiekę diabetologiczną i położniczą dla kobiet z cukrzycą ciążową.
Leczenie diabetologiczne prowadzi dr n. med. Irina Mogilnaya-Wenglowska, a opiekę nad ciążą powikłaną cukrzycą zapewnia również dr Marek Korożan, ginekolog-położnik. Wspólnie pomagamy zaplanować leczenie i kontrolę zdrowia mamy oraz dziecka.
Cukrzyca ciążowa, czyli GDM, to zaburzenie gospodarki węglowodanowej rozpoznane podczas ciąży. W jej przebiegu stężenie glukozy przekracza wartości przyjęte dla ciąży, ale nie osiąga progów rozpoznania jawnej cukrzycy.
Zmiany hormonalne w ciąży zwiększają zapotrzebowanie na insulinę. Jeśli trzustka nie jest w stanie go pokryć, glukoza we krwi wzrasta. Rozpoznanie nie oznacza, że pacjentka sama spowodowała chorobę przez niewłaściwe odżywianie.
Nie każda hiperglikemia wykryta w ciąży jest cukrzycą ciążową. Wyraźnie podwyższone wyniki, szczególnie na początku ciąży, mogą ujawnić wcześniej nierozpoznaną cukrzycę. Wymagają odpowiedniej klasyfikacji przez lekarza.
Cukrzyca ciążowa najczęściej nie daje wyraźnych objawów. Pragnienie, zmęczenie lub częste oddawanie moczu są nieswoiste i mogą towarzyszyć również prawidłowej ciąży. Dlatego rozpoznanie opiera się na badaniach.
Ryzyko jest większe między innymi przy:
Brak tych czynników nie wyklucza cukrzycy ciążowej. Badania dotyczą również kobiet szczupłych, aktywnych i bez cukrzycy w rodzinie.
Ocenę gospodarki węglowodanowej rozpoczyna się na początku ciąży. Lekarz zleca glukozę na czczo lub wcześniejszy OGTT, zależnie od czynników ryzyka i wyników.
Jeśli wcześniej nie rozpoznano zaburzeń, OGTT z 75 g glukozy wykonuje się zwykle między 24. a 28. tygodniem ciąży. Prawidłowy wynik na początku ciąży nie zwalnia z późniejszego badania.
Badanie polega na oznaczeniu glukozy w osoczu krwi żylnej:
Na pobyt w punkcie pobrań trzeba przeznaczyć ponad 2 godziny. Roztwór wypija się zgodnie z instrukcją personelu. Przez czas badania pozostaje się na miejscu, w spoczynku.
Jeśli po wypiciu glukozy wystąpią wymioty, natychmiast powiedz o tym personelowi. Test zwykle trzeba przerwać i ustalić dalsze postępowanie. Nie dodawaj samodzielnie do roztworu soku ani innych składników.
W OGTT 75 g do rozpoznania GDM wystarczy co najmniej jedna wartość spełniająca poniższe kryteria:
| Moment pobrania | Glukoza w osoczu krwi żylnej |
|---|---|
| Na czczo | 92–125 mg/dl |
| Po 60 minutach | co najmniej 180 mg/dl |
| Po 120 minutach | 153–199 mg/dl |
Wartości na czczo co najmniej 126 mg/dl lub po 120 minutach co najmniej 200 mg/dl wymagają pilnej oceny w kierunku jawnej cukrzycy.
Pojedyncza glukoza na czczo 92–125 mg/dl na początku ciąży, oznaczona poza OGTT, wymaga dalszej diagnostyki. Nie należy samodzielnie rozpoznawać na tej podstawie GDM.
Przekaż wynik lekarzowi prowadzącemu ciążę i umów konsultację diabetologiczną. Nie odkładaj jej do kolejnej odległej wizyty kontrolnej. Zabierz pełny wynik OGTT, kartę ciąży, listę leków i wcześniejsze badania.
Podczas konsultacji otrzymasz plan żywienia, zalecenia dotyczące pomiarów glukozy i informację, kiedy zgłosić wyniki do oceny. Glukometr lub sensor służą monitorowaniu leczenia; nie zastępują laboratoryjnego OGTT w standardowej diagnostyce.
Celem leczenia jest utrzymanie odpowiedniej glikemii przy zapewnieniu prawidłowego odżywienia mamy i rozwijającego się dziecka. Plan jest dostosowywany do wyników oraz przebiegu ciąży.
Zalecenia obejmują regularne posiłki, odpowiedni rozkład węglowodanów i dobór produktów. Warto ograniczyć słodzone napoje i produkty z dużą ilością cukrów dodanych, a zadbać o warzywa, błonnik i odpowiednią ilość białka.
Nie należy stosować głodówek, diety ketogenicznej ani samodzielnie eliminować wszystkich węglowodanów. Jadłospis powinien odpowiadać potrzebom ciąży. Pomocny jest dzienniczek posiłków i pomiarów, który pozwala ocenić indywidualną reakcję na jedzenie.
Jeżeli nie ma przeciwwskazań położniczych, regularny umiarkowany ruch może poprawiać kontrolę glukozy. Przykładem jest spacer po posiłku. Rodzaj i intensywność aktywności uzgodnij z lekarzem prowadzącym ciążę.
Jeżeli zmiana żywienia i aktywność nie wystarczają albo wyniki od początku są znacznie podwyższone, lekarz może zalecić insulinę. Jej włączenie nie oznacza niepowodzenia pacjentki — zapotrzebowanie na insulinę zmienia się wraz z rozwojem ciąży.
Diabetolog ustala dawki, uczy techniki podawania i wyjaśnia postępowanie przy niedocukrzeniu. Leczenia nie należy samodzielnie zmieniać poza wcześniej uzgodnionym schematem.
Najczęściej pomiary wykonuje się na czczo i po posiłkach. Liczbę pomiarów, czas od rozpoczęcia posiłku oraz indywidualne wartości docelowe ustala diabetolog. W odpowiednich sytuacjach można rozważyć system ciągłego monitorowania glukozy.
Progi rozpoznania w krzywej cukrowej nie są celami domowych pomiarów podczas leczenia. Nie porównuj więc wyniku po zwykłym posiłku z tabelą diagnostyczną OGTT.
Jeśli wyniki regularnie przekraczają ustalony zakres albo pojawiają się niedocukrzenia, skontaktuj się z lekarzem. Wymioty z niemożnością przyjmowania płynów, nasilone osłabienie lub zaburzenia świadomości wymagają pilnej pomocy.
Niedostatecznie kontrolowana glikemia zwiększa ryzyko nadmiernego wzrastania płodu, powikłań porodowych oraz niedocukrzenia u noworodka. Może też wiązać się z większym ryzykiem nadciśnienia i stanu przedrzucawkowego u matki.
Rozpoznanie nie oznacza, że powikłania muszą wystąpić. Leczenie i regularne kontrole pomagają ograniczyć ryzyko. Ginekolog ocenia między innymi wzrastanie dziecka, ilość płynu owodniowego i potrzebę dodatkowego nadzoru.
Sama cukrzyca ciążowa nie oznacza konieczności cięcia cesarskiego. Termin i sposób porodu zależą od kontroli glikemii, stosowanego leczenia, szacowanej masy dziecka, jego stanu i innych wskazań położniczych.
Podejrzenie dużej masy płodu wymaga oceny ryzyka, w tym trudności z urodzeniem barków. Nie każde przekroczenie normy wzrastania automatycznie przesądza o operacji. Plan porodu ustala się indywidualnie z zespołem położniczym.
Poinformuj personel szpitala o cukrzycy ciążowej i stosowanym leczeniu. Po porodzie noworodek wymaga kontroli glukozy zgodnie z zasadami oddziału, ponieważ może wystąpić u niego niedocukrzenie.
Wczesne i regularne karmienie wspiera utrzymanie prawidłowej glikemii. Jeśli wystąpi hipoglikemia, personel dobiera postępowanie do wyniku i stanu dziecka. Część noworodków wymaga dodatkowego leczenia i obserwacji.
Po porodzie zapotrzebowanie na insulinę zwykle szybko maleje. U wielu kobiet można zakończyć insulinoterapię, ale decyzję podejmuje zespół prowadzący na podstawie pomiarów.
Po 6–12 tygodniach od porodu należy wykonać OGTT 75 g, a następnie badania przesiewowe raz w roku. Kontrola jest potrzebna także przy dobrym samopoczuciu i prawidłowych pomiarach domowych.
Przebyta cukrzyca ciążowa zwiększa ryzyko cukrzycy typu 2 i nawrotu GDM w kolejnej ciąży. Warto kontynuować zdrowe żywienie, stopniowo wracać do aktywności i zaplanować kontrolę przed kolejną ciążą. Karmienie piersią jest zalecane, jeśli nie występują inne przeciwwskazania.
W naszym centrum możesz skorzystać z:
Badania laboratoryjne wykonujemy w godzinach 08:00–12:00. Na krzywą cukrową zgłoś się rano, ponieważ wszystkie pobrania wymagają ponad 2 godzin. Przed przyjściem potwierdź w rejestracji dni wykonywania OGTT i najpóźniejszą godzinę rozpoczęcia. Dostępna jest glukoza smakowa przeznaczona do tego badania.
Informacje o pozostałym zakresie opieki znajdziesz na stronie poradni diabetologicznej w Gdańsku.
Zapraszamy do Centrum Medycznego Tartaczna 2 przy ul. Tartacznej 2/1a w Gdańsku, w Śródmieściu. Podczas rejestracji powiedz, że jesteś w ciąży, podaj jej tydzień i zaznacz, czy masz już nieprawidłowy wynik badania.
Zadzwoń pod numer 58 719 10 25, skorzystaj z kontaktu z rejestracją lub umów konsultację diabetologiczną przez ZnanyLekarz – dr Irina Mogilnaya-Wenglowska.
Wizytę położniczą możesz zarezerwować również przez ZnanyLekarz – dr Marek Korożan.
